بررسی شرایط فیزیکی تشکیل بلورهای پلاژیوکلاز با استفاده از پراکندگی اندازه بلور در میگماتیت های مافیک شمال شرق تکاب
نویسندگان
1 دکتری، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشیار، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استاد، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران؛ استاد، گروه علوم زمین و محیطی، دانشگاه آسیای مرکزی، خاروغ، تاجیکستان
doi
10.22067/econg.2023.80119.1061چکیده
مجموعه زنجان- تکاب یک کمربند دگرگونی با روند NW-SE و شامل گنایس، آمفیبولیت و آمفیبولیت گنایسی، متاگرانیت های قدیمی، شیست های پلیتی به همراه میگماتیت ها و متاافیولیت هاست. میگماتیت های مافیک تکاب بر اساس شواهد صحرایی و درجه ذوب بخشی به دو گروه اصلی متاتکسیت با ساختارهای لکه ای یا لخته ای، افتالمیتیک، دیکتیونیتیک، آگماتیک، استروماتیک و دیاتکسیت با ساختارهای شولن، پتیگماتیک، چین خورده، استیکتولیتیک، فلبیتیک یا رگه ای، شلیرن، نبولیتیک یا ابری شکل تقسیم شدهاند. این میگماتیت ها از تناوب بخش مزوسومی با بافت پورفیروبلاستیک، زینوبلاستیک، گرانوبلاستیک و نماتوبلاستیک و کانی های اصلی پلاژیوکلاز، هورنبلند، بیوتیت، بخش ملانوسومی با بافت نماتوبلاستیک، زینوبلاستیک، گرانوبلاستیک و جهت دار و کانی های اصلی هورنبلند، پلاژیوکلاز و بخش لوکوسومی با بافت دانهای، سیمپلکتیت و میرمکیتی و کانی های اصلی پلاژیوکلاز، کوارتز، فلدسپار پتاسیم، تیتانیت، هورنبلند و بیوتیت تشکیل شدهاند. بررسی شکل نمودارهای پراکندگی اندازه بلور بیانگر شرایط فیزیکی و فرایندهای سنگشناختی مؤثر در سنگ های مورد بررسی است. برای بررسی این فرایندها، بلورهای پلاژیوکلاز در 4 نمونه لوکوسومی به کمک نرمافزارهای Jmicro vision و CSD Corrections آنالیز کمی شدند و سپس نتایج به دست آمده از آنالیز نمونه های مختلف لوکوسومی با هم مقایسه شدند. نمودارهای پراکندگی اندازه بلور، بلورهای پلاژیوکلاز دو مرحله رشد با سرعت های متفاوت را در نمونه های مورد بررسی نشان می دهد؛ به طوریکه بلورهای درشت تر (بخش انتهایی نمودار خمیده سمت راست) به مذابی تعلق دارند که در اعماق بیشتر و یا در محیطی آرام تر سرد شدهاند؛ ولی بخش ابتدایی نمودار در سمت چپ، در مناطق سطحی تر و با سرعت زیادتری متبلورشده است.