شناسایی نواحی امیدبخش کانی‌سازی مس پورفیری در ناحیه شهربابک استان کرمان با استفاده از روش یادگیری ماشین و به کمک نرم‌ افزار ARCGIS

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی اکتشاف معدن، دانشکده معدن، دانشگاه صنعتی امیر کبیر، تهران، ایران

2 استاد، گروه مهندسی اکتشاف معدن، دانشکده معدن، دانشگاه صنعتی امیر کبیر، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه مهندسی اکتشاف معدن، دانشکده معدن، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 کارشناسی ارشد، گروه زمین‌‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

doi
10.22067/econg.2023.79466.1057
چکیده

امروزه تولید مدل پتانسیل معدنی با استفاده از نرم‌افزار GIS کاربرد روزافزونی پیدا کرده است. در این پزوهش با استفاده از نرم‌افزار ARCGIS نقشه‌های پیشگو شامل لایه دگرسانی آرژیلیک، فیلیک، اکسید آهن، برگردان به قطب لایه مغناطیس هوایی، خط‌واره‌ها، نقشه آنومالی زمین‌شیمی مس و آنالیز مؤلفه ­های اصلی (مؤلفه 3) از منطقه شهربابک در استان کرمان تهیه‌شد. برای آموزش مدل از 37 رخنمون کانی‌سازی استفاده شده است. همچنین برای تهیه نقاط غیر‌کانی‌سازی برای ورود به مدل، از روش آنالیز نقطه‌ای استفاده شده است. برای آموزش مدل از شبکه عصبی دولایه پرسپترون استفاده شد و مدل آموزشی برای تهیه مدل نهایی پتانسیل معدنی به کار برده شد. بر اساس مدل ذکرشده نواحی امیدبخش اصلی در بخش شمال‌غرب و شرق محدوده مشخص شد. همچنین دو ناحیه در قسمت شمالی و جنوب‌غرب محدوده برای بررسی‌های تکمیلی مشخص شد. برای ارزیابی مدل از نمودار ارزیابی عملکرد سامانه استفاده شده است که این نمودار بیانگر درستی بالای مدل پتانسیل معدنی تولید‌شده، است. همچنین برای ارزیابی مدل پتانسیل معدنی، ضرایب حساسیت و دقت، مقدار پیشگویی مثبت برای نقاط کانی‌سازی، مقدار پیشگویی منفی برای نقاط غیر‌کانی‌سازی و شاخص کاپا محاسبه شد که مقادیر آن به ترتیب برابر  7/94، 8/91، 3/92، 4/94، 3/93 و 89 درصد است که این ضرایب نیز دقت بالای مدل پتانسیل معدنی را تأیید می‌کند. نواحی پرپتانسیل در قسمت شرقی و غربی محدوده مورد بررسی قرار دارد.