کانسارهای سرب و روی ناحیه مزار- روتشون، استان کرمان: زمین شناسی، دگرسانی و کانه زایی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استاد، گروه زمینشناسی و گروه پژوهشی اکتشاف ذخایر معدنی شرق ایران، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 استاد، گروه زمینشناسی و گروه پژوهشی اکتشاف ذخایر معدنی شرق ایران، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/econg.2023.81763.1072چکیده
ناحیه مزار- روتشون در زون سنندج- سیرجان جنوبی و جنوبغرب شهر بافت قرار دارد. در این ناحیه، کانسارهای سرب و روی سه چاه، چاه سربی، چاه نار، زردبازی دَر و چاه سرب ارجمندی بررسیشد. بیشترین برونزد واحدهای زمین شناسی ناحیه، دربردارنده کمپلکس های دگرگونی گل گهر (آمفیبولیت، گنیس و میکاشیست)، روتشون (شیست، مرمر، کالک شیست، اسلیت و فیلیت) و خَبر (مرمر وکالک شیست) به سن پالئوزوئیک است. دایک هایی با ترکیب میکرودیوریت، مونزودیوریت و دیاباز واحدهای دگرگونی را قطع کرده اند. مرمر دولومیتی- کلسیتی کمپلکس روتشون، سنگ میزبان کانه زایی سرب و روی است. در کانسارهای سه چاه، چاه سرب و چاه نار کانه زایی اولیه دربردارنده گالن، اسفالریت، پیریت± کالکوپیریت به همراه کوارتز، کلسیت، دولومیت± باریت است. ساخت و بافت های رگه- رگچه ای، پرکننده فضای خالی، برشی± دانه پراکنده± لامینه ای در این کانسارها دیده می شود. مهمترین دگرسانی در این کانسارها، سیلیسی و کربناتی شدن (کلسیتی و دولومیتی) است. در کانسارهای زردبازی دَر و چاه سرب ارجمندی، کانسنگ سولفیدی اولیه دیده نمی شود و کانسنگ غیرسولفیدی برونزد دارد. کانسنگ غیرسولفیدی در اثر اکسایش سولفیدها تشکیلشده و اغلب از اسمیت سونیت، هیدروزینسیت، همیمورفیت و سروسیت تشکیلشده است. به نظر می رسد کانسنگ غیرسولفیدی در این دو کانسار از نوع جانشینی مستقیم باشد. بر پایه شواهد زمین شناسی، کانی شناسی و دگرسانی می توان کانه زایی اولیه در ناحیه را در دو گروه سرب و روی نوع رسوبی- بروندمی؟ (کانسار چاه سربی) و رگه ای (کانسارهای چاهنار و سه چاه) دسته بندی کرد که تحت شرایط برونزاد در برخی کانسارها، کانسنگ غیرسولفیدی نیز شکلگرفته است. همچنین می توان کانسارهای این ناحیه را در دو گروه سولفیدی اولیه (درون زاد) و غیرسولفیدی (برون زاد) دسته بندی کرد.
