عوامل کنترل کننده کانه زایی روی و سرب در ناحیه تنگ دزدان (شمال شرق فریدون شهر- استان اصفهان)
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه زمین شناسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران
2 دانشیار، گروه زمین شناسی، واحد خرم آباد، دانشگاه آزاد اسلامی، خرم آباد، ایران
doi
10.22067/econg.2023.79745.1058چکیده
ناحیه تنگدزدان در غرب استان اصفهان و در 25 کیلومتری شمالشرق فریدونشهر واقعشده است. از دیدگاه زمینشناسی ساختاری، این ناحیه در زون سنندج- سیرجان قرار دارد. واحدهای سنگی موجود شامل ولکانیکهای سبزرنگ، ماسهسنگ آهکی، آهک تا آهک دولومیتی، کنگلومرا و آهکهای ماسهای و آبرفتهای عهد حاضر هستند. توالی سنگی موجود به همراه کانهزایی روی و سرب تحتتأثیر پدیدههای زمینساختی، به صورت راندگی و تشکیل چینخوردگیهای باز و درزهها و شکستگی قرار گرفتهاند. ساختمانهای اصلی زمینشناسی شامل صفحههای راندگی است که پولکهایی از واحدهای سنگی ژوراسیک و کرتاسه را از شمالشرق به سمت جنوبغرب بر روی همدیگر رانده است. ساختهای چینخوردگی در اندازههای بسیار کوچک و متراکم و اغلب مرتبط با گسلها، واحدهای سنگی منطقه، به ویژه سنگهای نازک لایه آهکی را تحتتأثیر قرار داده است. بررسیهای زمینساختی نشاندهنده تأثیر دو گسل عرضی با روند شمالشرقی- جنوبغربی و یک زون گسله متمرکز در داخل سنگهای دولومیتی در روند کانهزایی است. کانهزایی روی و سرب در پهنههای کششی مرتبط با این سامانه گسترش بیشتری نشان میدهد. بررسیهای کانهزایی، زمینشیمی و میکروسکوپ الکترونی نشاندهنده حضور کالامین و مقدار کمی زینسین دولومیت است. واحد سنگی آهک تا آهک دولومیتی میزبان کانیسازی روی و سرب بوده و متشکل از عدسیها، رگه و رگچههایی از کانههای غیرسولفیدی همانند اسمیتزونیت، همیمورفیت، سروزیت و باریت و نیز کانههای سولفیدی مانند اسفالریت و گالن است. پدیده دولومیتیشدن در اثر تأثیر سیالات گرمابی اسیدی باعث دگرسانی سنگ دیواره کربناتی شده است. عامل ساختاری، دلیل اصلی تشکیل این نوع دولومیت و جانشینی منیزیم توسط روی است.
