شیمی مگنتیت در کانسار مس- طلای پورفیری دالی، بخش مرکزی کمان ماگمایی ارومیه– دختر
نویسندگان
1 استاد، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 استادیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 دکتری، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
5 دانشیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22067/econg.2023.77655.1049چکیده
کانسار مس- طلای پورفیری دالی در بخش مرکزی کمربند ماگمایی ارومیه- دختر قرار دارد. این کانسار در اثر نفوذ توده هایی با ترکیب غالب دیوریت و کوارتز دیوریت به سن میوسن در واحدهای آتشفشانی با ترکیب آندزیت تا آندزیت بازالت پورفیری ائوسن تشکیلشده است. دگرسانی های اصلی در این منطقه شامل دگرسانی پتاسیک، پروپلیتیک و به طور محلی فیلیک است. در این پژوهش شیمی کانه مگنتیت در زون دگرسانی پتاسیک مورد بررسی قرارگرفته است. نتایج تجزیه ریزکاونده الکترونی از بلورهای مگنتیت نشاندهنده مقادیر بالای عناصر Ti، Al، V، Mg و Mn در این سامانه پورفیری غنی از طلاست. بر اساس نتایج حاصل از این آنالیز، خاستگاه مگنتیت را می توان گرمابی در نظرگرفت. شواهدی همانند مگنتیت های مارتیتیشده و رخداد اکسولوشن تیغه های ایلمنیت در مگنتیت، نشاندهنده تبلور مگنتیت های کانسار دالی طی شرایط فوگاسیته اکسیژن بالاست. همچنین، بر اساس نمودار Al + Mn در مقابل Ti + V، مگنتیت های متبلور شده طی دگرسانی پتاسیک از روند افت دمایی پیروی می کنند که از عوامل مهم در ارتقای کانه زایی سولفیدی در خلال تکامل سامانه گرمابی این کانسار محسوب می شود. نتایج نشانداد، در مقایسه با سامانه های مس پورفیری درآلو و کدر مقادیر Ni، Mn، Cr وCo ، دارای بیشترین فراوانی در مگنتیت های کانسار پورفیری مس- طلای دالی هستند که این ویژگی می تواند به عنوان کلیدی اکتشافی برای شناسایی ذخایر مس پورفیری غنی از طلا قلمداد شود.