اثر عصاره غده هیپوفیز بر هورمون‌های استروئیدی، عملکرد تولیدمثلی، بافت‌شناسی و بیان ژن‌های Cyp191a1، ZP2 و SF-1 تخمدان ماهی مولد روهو (Labeo rohita )

نویسندگان

1 استادیار گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

2 دانشیار گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

3 دکتری تکثیر و پرورش آبزیان، گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

4 دانشیار گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

5 دانشیار گروه شیلات، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران

doi
10.22124/japb.2024.27317.1537
چکیده

مطالعه سازوکارهای فعالیت تولیدمثلی در ماهیان که باعث تنظیم دوره‌های جنسی می‌شود، دارای اهمیت است و به طور فزاینده‌ای به سمت فناوری‌های کمک باروری معطوف می‌شود. در این مطالعه 90 قطعه مولد ماده روهو (Labeo rohita) با وزن متوسط 41/0±3 کیلوگرم مورد استفاده قرار گرفت و تاثیر دو غلظت عصاره غده هیپوفیز بر عملکرد تخم‌ریزی، میزان استروئیدهای جنسی، بیان ژن‌های مربوط به استروئیدزایی و بافت‌شناسی تخمدان ماهی بررسی شد. این مطالعه نشان داد که بیشترین موفقیت تخم‌ریزی با غلظت عصاره 5 میلی‌گرم در کیلوگرم مشاهده شد، دوره نهفتگی ماده با افزایش غلظت کاهش یافت و باروری این تیمار به طور قابل توجهی بالاتر از گروه‌های دیگر بود. تیمار با عصاره غده هیپوفیز در هر دو غلظت به کار رفته باعث افزایش معنی‌دار شاخص گنادوسوماتیک، درصد لقاح، تخم‌گشایی و بازماندگی لارو نسبت به گروه‌های شاهد و شم شد (05/0>P). در 12 ساعت پس از تزریق، تیمارهای عصاره هیپوفیز افزایش معنی‌داری را در سطوح هورمون‌های استروئیدی و بیان ژن‌های بررسی شده در بافت تخمدان در مقایسه با تیمارهای شاهد و شم نشان دادند. بررسی‌های میکروسکوپی فولیکول‌های بافت تخمدان ضمن وجود تخمدان ناهمزمان در این گونه ماهی، یک تغییر استروئیدوژن را نشان داد که در آن بلوغ تخمک با تزریق عصاره هیپوفیز، بویژه غلظت 5 میلی‌گرم در کیلوگرم، تسریع شد. یافته‌ها نشان دادند که فقط مولدینی که با عصاره هیپوفیز تحت تیمار قرار گرفته بودند، تخمک‌گذاری کردند و عصاره هیپوفیز دارای اثرات مثبت هم‌افزایی بر بافت تخمدان و برخی عوامل هورمونی است و باعث افزایش باروری و بازماندگی لارو ماهی روهو می‌شود.