نقش هورمون‌های سنتتیک در زادآوری کپور ماهی هندی مریگال Cirrhinus cirrhosus

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های جنوب کشور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

2 مربی پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های جنوب کشور، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، اهواز، ایران

doi
10.22124/japb.2024.26558.1527
چکیده

مریگال Cirrhinus cirrhosus یکی از سه گونه مهم کپورماهیان هندی در سیستم پرورش ماهیان گرمابی در دنیا محسوب می شود. برای تنوع بخشی به سیستم آبزی‌پروری ماهیان گرمابی، گونه‌های کپورماهیان هندی در سال 1387 به ایران وارد شدند. به منظور مقایسه شاخص‌های تکثیر از هورمون‌های القای تخم‌ریزی برای 40 قطعه مولد ماده با میانگین وزن و طولکل به ترتیب 31/5±69/3212 گرم و 32/3±38/635 سانتی‌متر استفاده شد. دمای مناسب تکثیر 5/28-28 درجه سانتی­گراد ثبت شد. از هورمون‌های سنتتیک القای تخم‌ریزی اواپاس (ساخت ایران) و اواپریم و عصاره هیپوفیز برای تحریک تخم‌ریزی استفاده شد. به گروه شاهد سرم فیزیولوژی تزریق شد. تزریق به صورت عضلانی و در یک مرحله انجام گرفت. شاخص‌های تکثیر در گروه‌های مختلف مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد درصد موفقیت تخم‌ریزی در گروه‌های یاد شده به ترتیب100، 90 و 80 درصد بود و در گروه شاهد مولدین به تزریق پاسخ ندادند. دوره پنهان 8-5/6 ساعت محاسبه شد که کمترین زمان در گروه هورمون اواپاس بود. ماهی مریگال تخم‌های غیرچسبنده داشت. تعداد تخم در گرم و در میلی‌لیتر و اندازه تخم استحصال شده، لقاح یافته و آب‌کشیده تفاوت معنی‌داری را در گروه‌های مختلف نشان نداد. میانگین درصد لقاح 33/5±2/91، درصد تخم‌گشایی 7/1±66/80 و درصد بازماندگی لارو 83/2±81/70 محاسبه شد. زمان شروع خروج لارو از تخم 16 ساعت و 20 دقیقه پس از لقاح بود. اندازه لارو تازه تخم‌گشایی شده 06/0±55/4 میلی‌متر بود. داده‌های تکثیر نشان دهنده آن است که هورمون اواپاس می‌تواند جایگزین خوبی برای هورمون‌های وارداتی مثل اواپریم و عصاره هیپوفیز باشد. نتایج به دست آمده در تعیین بیوتکنیک تکثیر ماهی مریگال، می‌تواند در توسعه تکثیر و پرورش این گونه و معرفی به سیستم آبزی‌پروری کشور مورد استفاده قرار گیرد.