فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانه‌زایی آهن عربشاه تنها کانه‌زایی شناخته‌شده از نوع مگنتیت- آپاتیت در زیرپهنه تکاب- تخت‌سلیمان- انگوران، در جنوب‌خاور شهر تکاب است. قدیمی‌ترین واحد سنگی در منطقه کانه‌زایی عبارت است از توالی رسوبی معادل سازند قم که گنبد داسیتی ایوب انصار به سن پلیوسن به داخل آن نفوذ‌کرده است. کانه‌زایی مگنتیت- آپاتیت عربشاه به‌ صورت رگه- رگچه‌ای با راستای خاوری- باختری در داخل گنبد داسیتی رخنمون دارد. پهنه بِرشی حاوی رگه- رگچه‌های باریک مگنتیتی در کمرپایین و کمربالای رگه اصلی مشاهده می‌شود. دگرسانی‌های موجود شامل انواع سدیک- کلسیک، سیلیسی و آرژیلیک است. مگنتیت تنها کانه موجود در کانه‌زایی است که با کانی‌های باطله آپاتیت، کلینوپیروکسن، آلبیت و کوارتز همراهی می‌شود. ساخت و بافت‌های موجود شامل رگه- رگچه‌ای، بِرشی، دانه‌پراکنده و جانشینی هستند. محتوای مجموع عناصر کمیاب خاکی در بلورهای آپاتیت بیش از یک درصد بوده و یک الگوی پرشیب غنی از عناصر کمیاب خاکی سبک با نسبت بالای LREE/HREE به همراه آنومالی منفی Eu را نشان می‌دهند که از ویژگی‌های کانسارهای آهن نوع کایروناست. داده‌های به دست آمده از بررسی میان‌بارهای سیال بیانگر حضور میان‌بارهای دوفازی و چندفازی نوع LV، VL، LVS، LVH و LVHS با دمای همگن‌شدن بین 230 تا 550 درجه سانتی‌گراد است. شوری میان‌بارهای چندفازی حاوی هالیت بین 35 تا 60 درصد وزنی معادل نمک طعام متغیر است. داده‌های میان‌بارهای سیال بیانگر سیال ماگمایی برای تشکیل کانه‌زایی مگنتیت- آپاتیت عربشاه هستند. شواهدی نظیر مجموعه کانی‌شناسی، دگرسانی سنگ دیواره، ساخت و بافت ماده معدنی، زمین‌شیمی و داده‌های میان‌بارهای سیال نشان می‌دهد که کانه‌زایی مگنتیت- آپاتیت عربشاه در دسته کانسارهای آهن نوع کایرونا قرار می‌گیرد.