ارزیابی تاثیرات آنتی‌اکسیدانی و ضدباکتریایی عصاره گیاه نیلوفر آبی ( Nelumbo nucifera )

نویسندگان

1 کارشناس زیست‌فناوری، دانشکده زیست فناوری، دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل، آمل، ایران

2 فارغ التحصیل کارشناسی رشته زیست فناوری، دانشکده زیست فناوری، دانشگاه تخصصی فناوری های نوین آمل، آمل، ایران

3 استادیار گروه زیست‌فناوری دریا، دانشکده زیست‌فناوری، دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل، آمل، ایران

4 استادیار گروه زیست‌فناوری میکروبی، دانشکده زیست‌فناوری، دانشگاه تخصصی فناوری‌های نوین آمل، آمل، ایران

doi
10.22124/japb.2024.27651.1544
چکیده

با وجود پتانسیل بالایی که گیاهان آبزی می‌توانند در عرصه زیست‌فناوری داشته باشند، مطالعات اندکی بر روی آنها متمرکز شده است. این مطالعه به بررسی تاثیرات ضدباکتریایی و آنتی‌اکسیدانی عصاره اتانولی به دست آمده از دانه گیاه تالابی نیلوفر آبی (Nelumbo nucifera) پرداخته است. فعالیت آنتی‌اکسیدانی این عصاره با استفاده از آزمون‌های پتانسیل احیای آهن، محتوای فنل و فعالیت مهار رادیکال DPPH مورد ارزیابی قرار گرفت و ارزیابی‌های ضدباکتریایی با آزمون‌های کمترین غلظت مهاری (MIC) و کمترین غلظت کشندگی (MBC) بررسی شد. نتایج حاکی از اثرات آنتی‌اکسیدانی قوی عصاره بود (EC50 8/226 میکروگرم در میلی‌لیتر) و در غلظت‌های بالاتر، پتانسیل احیای آهن و محتوای فنل (93/192 میلی‌گرم گالیک اسید در هر گرم عصاره) را افزایش داد. فعالیت ضدباکتریایی علیه Escherichia coli و Staphylococcus aureus  مشاهده شد (در غلظت 50 میکروگرم در میلی‌لیتر)، به طوری که با افزایش غلظت عصاره تاثیرات ضدباکتریایی آن افزایش معنی‌داری داشت (05/0P<). هر چند، با وجود تشکیل هاله برای دیسک آنتی‌بیوتیک، هیچ گونه هاله‌ای برای دیسک حاوی غلظت‌های 200، 400 و 800 میکروگرم در میلی‌لیتر عصاره مشاهده نشد. در این مطالعه همچنین محتوای فلاونوئید عصاره مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت و میزان آن 3/50  میلی‌گرم کوئرستین در هر گرم عصاره به دست آمد. این یافته‌ها نشان دادند که عصاره اتانولی دانه نیلوفر آبی نه تنها خواص آنتی‌اکسیدانی دارد، بلکه استفاده از غلظت‌های مناسب آن می‌تواند باعث کاهش رشد باکتری شود و دریچه‌ای برای انجام مطالعات آینده بر روی عصاره این گیاه به منظور کاربرد در طب سنتی و صنایع دارویی باز می‌کند.