بازنمایی نحوی افعال «خواستن» و «توانستن»

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان شناسی دانشگاه اصفهان

doi
10.22084/rjhll.2017.14008.1730
چکیده

مقالۀ حاضر در پی بازنمایی ساخت موضوعی افعال«خواستن» و «توانستن» در زبان فارسی است. از آنجا که بر سر وجهی بودن این افعال به علت تصریف‌پذیر بودن آن‌ها ، بین زبان‌شناسان اتفاق نظر وجود ندارد، ابتدا قصد داریم با استفاده از طبقه‌بندی معنایی و صوریِ افعال وجهی در مورد وجهی بودن این افعال تصمیم مناسبی اتخاذ کنیم. سپس به دنبال آن هستیم که با در نظر گرفتن رفتار نحوی-معنایی این افعال، در خصوص کنترلی یا ارتقایی بودن آن‌ها به نتیجه برسیم و پس از آن فرضیات موجود در این زمینه را که تمایز نحوی این افعال را ناشی از ویژگی معرفتی و غیرمعرفتی یا مشارک درونی و برونی بودن آن-ها می‌دانند با داده‌های زبان فارسی محک می‌زنیم.در نهایت به این نتیجه می‌رسیم که در زبان فارسی افعال وجهی +گزاره‌ای چه معرفتی باشند چه غیر معرفتی و چه +درونی باشند و چه -درونی ارتقایی و افعال وجهی -گزاره‌ای کنترلی هستند.