بررسی القای ماده‌زایی میوزی با استفاده از پرتوی فرابنفش و شوک سرمایی در ماهی پرت خونی

نویسندگان

1 استادیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

3 کارشناس ارشد گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

4 دانشیار گروه شیلات، دانشکده منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه شهرکرد، شهرکرد، ایران

doi
10.22124/japb.2024.26606.1528
چکیده

هدف از این مطالعه امکان ایجاد ماده­زایی در ماهی پرت خونی (Blood Parrot) با استفاده از اسپرم‌های پرتو دیده و شوک سرمایی بود. برای این منظور از 20 قطعه ماهی پرت ماده و 3 قطعه ماهی فلاورهورن نر (گرید A) که دارای دورگه زیستا هستند، استفاده شد. در ابتدا ژنوم اسپرم­های ماهی فلاورهورن با استفاده از پرتوی فرابنفش در دامنه 254 نانومتر و با مقدار تابش 30 ژول بر متر مربع تخریب شد و با تخم‌های به دست آمده از ماهی پرت لقاح داده شدند. چهار دقیقه پس از لقاح، تخم­های لقاح یافته هاپلوئید با استفاده از شوک سرمایی (5/0±9 درجه سانتی‌گراد) به مدت 30 دقیقه به حالت دیپلوئید تبدیل شدند. به منظور بررسی ماده‌زایی از روش فنوتیپیک با بررسی رنگ چشم­ها و شکل بدن در بچه­ماهیان استفاده شد. بر اساس نتایج به دست آمده، درصد تخم‌گشایی و بقای لاروها و بچه‌ماهیان در گروه اسپرم پرتو دیده به طور معنی­داری از گروه شاهد کمتر بود. تنها 78/15 درصد از بچه­ماهیان در تیمار اسپرم پرتو دیده کاملا شبیه والد ماده بودند (05/0P<). طبق نتایج، تاثیر پرتوی فرابنفش و شوک سرمایی بر درصد بازماندگی جنین و لاروها بلافاصله پس از لقاح مشهودتر بود و پس از تخم‌گشایی تاثیر آنها کاهش یافت. به طور کلی، این مطالعه نشان داد که امکان القای ماده­زایی ماهی پرت با استفاده از پرتوی فرابنفش وجود دارد، ولی افزایش درصد تخم‌گشایی و میزان بقای ماده­زادهای تولید شده نیازمند پژوهش‌های بیشتری است. بنابراین بررسی مقادیر دیگر پرتوی فرابنفش با مدت زمان‌های مختلف برای پرتودهی و استفاده از دماهای مختلف در حین انجام شوک دمایی برای افزایش بازده ماده­زایی این گونه در آینده پیشنهاد می­شود.