پتروژنز گرانیتوئید نوع A خراسانلو، جنوب‌ شرق زنجان: نشانه‌ ای از ماگماتیسم کششی ائوسن در البرز غربی، ایران

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران

doi
10.22067/econg.2022.70403.1023
چکیده

توده نفوذی خراسانلو، با طیف ترکیبی مونزونیت تا گرانیت، در 75 کیلومتری جنوب‌شرق زنجان در البرز غربی قرار دارد. این توده نفوذی در سنگ­ های ائوسن منطقه نفوذ کرده است. بر اساس بررسی‌های سنگ‌نگاری و زمین‌شیمیایی، سنگ ­های مجموعه نفوذی خراسانلو دارای ماهیت آلکالی- کلسیک تا آلکالی و از نوع پرآلومین و فروئن هستند. غنی‌شدگی از عناصر نادر خاکی سبک، مقادیر نسبتاً بالای عناصر با شدت میدان بالا در مقایسه با دیگر گرانیتوئیدها، بالا بودن نسبت Ga/Al و قرارگیری نمونه‌ها در موقعیت گرانیتوئیدهای نوع A در نمودارهای تمایز محیط زمین‌ساختی، نشان‌دهنده این موضوع است که توده نفوذی خراسانلو از نوع گرانیتوئید A2  بوده و در یک محیط پس از برخورد شکل‌گرفته است. به نظر می رسد که کشش حاصل از عقب‌گرد یا افزایش شیب ورقه فرورانده و بالاآمدگی آستنوسفر، پس از زمین‌ساخت فشارشی حاکم بر منطقه، سبب ذوب پوسته و تشکیل گرانیتوئیدهای آلکالن جوان  منطقه خراسانلو بوده است.