طراحی الگوی رفتار خادمیت در سازمان‌های دولتی ایران با رویکرد کمی و تحلیل دیمتل فازی

نویسندگان

1 گروه مدیریت دولتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

2 گروه مهندسی ومکانیک، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

3 گروه مدیریت دولتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران.

doi
JABM.3.2.15564.3515415122
چکیده

خادمیت به معنای مدیریت خدمات و منابع برای بهینه‌سازی عملکرد و ارتقای کیفیت خدمات در سازمان‌هاست و نقش کلیدی در افزایش رضایت مراجعان، کاهش هزینه‌ها و ارتقای بهره‌وری دارد. هدف پژوهش حاضر، طراحی الگوی خادمیت در سازمان‌های دولتی ایران با رویکرد رفتاری است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–توسعه‌ای است. داده‌های کیفی از طریق فراترکیب مستندات استخراج شد و با بهره‌گیری از روش دلفی و دیمتل فازی و مشارکت خبرگان شاغل در چهار وزارتخانه منتخب، اعتبار آنها سنجیده شد؛ در این مرحله ۱۵ پرسشنامه قابل ارزیابی بازگشت داده شد. در بخش کمی، آزمون مدل به روش معادلات ساختاری و با نمونه‌ای شامل ۴۸۰ نفر از کارکنان چهار وزارتخانه انجام شد. روایی همگرا و واگرا و پایایی ابزار اندازه‌گیری با استفاده از ضرایب آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی مورد تأیید قرار گرفت. تحلیل‌ها نشان داد که عوامل بیرونی شامل فرهنگ خادمیت، رفتار رهبری، محیط انگیزشی و مطالبه‌گری قانونی؛ عوامل درونی شامل تعهد، نوع‌دوستی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و رفتار شهروندی سازمانی؛ و عوامل ایرانی–اسلامی شامل خدمت بر اساس تکلیف الهی، رفتار خدمت‌گرایانه و رفتار خودسازانه، به طور معناداری بر رفتار خادمیت اثرگذارند. یافته‌ها، الگوی رفتاری خادمیت در سازمان‌های دولتی ایران را با استفاده از روش‌های دلفی، دیمتل فازی و معادلات ساختاری ارائه می‌دهد و راهکارهایی برای بهبود خدمت‌رسانی و توسعه خادمیت سازمانی فراهم می‌آورد.