بررسی تغییرات واکه‌ای پسین گرد در گونه‌های زبانی استان اصفهان: چارچوب واج‌شناسی زایشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبانشناسی، دانشگاه تربیت مدرس

2 دانشیار گروه زبانشناسی دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت مدرس

3 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس تهران

doi
10.22084/rjhll.2018.6452.1374
چکیده

در پژوهش حاضرتناوب‌های واکه‌ی پسین گرد درگونه‌های زبانی استان اصفهان، در مقایسه با فارسی معیار مورد بررسی قرار گرفته‌است. داده‌ها از طریق ده ساعت مصاحبه با ده گویشور 30 تا 60 ساله، جمع آوری شده و سپس به‌روش توصیفی - تحلیلی، در چارچوب واج‌شناسی زایشی بررسی شده‌اند. دستاورد مقاله‌ی حاضر قاعده‌ی تبدیل واکه‌ی‌ افراشته‌ی پسین گرد /u/ به واکه‌ی افراشته‌ی پیشین غیرگرد [i] است،در شرایطی که پیش و یا پس از آن آواهای تیغه‌ای بیاید. دستاوردها نشان می‌دهند در شش موقعیت واژه‌ها از این قاعده پیروی نمی‌کنند. هنگامی‌که: 1- قاعده‌ی "مانع" از ساخت تغییر یافته‌ی واژه‌ای جلوگیری‌کند.مانند روز.2- واکه‌ی پسین گرد /u/ به واکه‌ی پیشین گرد [y] تبدیل شده‌باشد. مانند: دود.3-واکه‌ی [u]روساخت واکه‌ی /a/ قبل از خیشومی‌ها باشد. مانند: باغبون. 4-واکه‌ی /u/قبل از خوشه‌‌ی همخوانی بیاید. مانند:دوست. 5-وام‌واژه‌ باشد. مانند: محصول. 6-کلمات، خاص منطقه و محلی باشند.مانند: چوری، خارسو.