اثر شوری زیستگاه‌های مختلف بر بافت کلیه بچه ماهیان سفید (Rutilus frisii ) انگشت‌قد

نویسندگان

1 استادیار پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

2 استاد موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران

3 دانشیار پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

4 کارشناس ارشد شیلات، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

5 دانشیار پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

6 کارشناس شیلات، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

7 کارشناس ارشد شیمی، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

8 کارشناس ارشد شیلات، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

9 دکتری شیمی، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

10 کارشناس آمار، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

11 کارشناس شیلات، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

12 کارشناس ارشد شیمی، پژوهشکده آبزی‌پروری آب‌های داخلی، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، بندرانزلی، ایران

doi
10.22124/japb.2024.25055.1505
چکیده

مهاجرت ماهیان به دریا مستلزم کسب توانایی تنظیم اسمزی در مواجهه با شوری است و تغییر در ساختار و عملکرد بسیاری از اندام‌ها از جمله کلیه در توسعه این فرایند دخیل است. در این مطالعه تغییرات کمی و کیفی بافت کلیه بچه ماهیان سفید (Rutilus  frisii) در مواجهه با شوری آب ناحیه مصبی و ساحلی دریای خزر بررسی شد. سه گروه وزنی 5/0، 1 و 5/1 گرم از بچه ماهیان در ناحیه ساحل کیاشهر به مدت 10 روز در سه محیط طبیعی رودخانه (آب شیرین)، مصب (7-6 در هزار) و ساحل دریای خزر (12-11 در هزار) تیمار شدند. در ابتدا (ساعت صفر) و انتهای آزمایش (240 ساعت) تعداد 6 بچه ماهی از هر گروه وزنی در هر تیمار صید شد و پس از تشریح و جداسازی بافت کلیه، مساحت و قطر گلومرول و کپسول بومن اندازه‌گیری شد. نتایج نشان داد که 240 ساعت پس از ورود به سه تیمار، با افزایش شوری اندازه تمام شاخص‌های بافتی کلیه به طور معنی‌داری کاهش یافت (05/0>P)، به طوری که میزان این کاهش در وزن‌های 1 و 5/1 گرم به طور معنی‌داری بیشتر از گروه 5/0 گرم بود (05/0>P). تغییرات کیفی شامل کاهش وسعت لوله‌های پیچیده نزدیک و دور پس از مواجهه با شوری در هر سه گروه وزنی مشاهده شد. کاهش اندازه گلومرول در دو محیط لب‌شور مصب و ساحلی می‌تواند به این علت باشد که نوشیدن دائمی آب در این دو محیط سبب می‌شود یون‌های کافی در اختیار بدن قرار بگیرد و نیازی به گلومرول‌های وسیع برای فیلتراسیون نباشد. در مطالعه حاضر، دو وزن 1 و 5/1 گرم قادر به سازش با شرایط افزایش در شوری محیط به هنگام رهاسازی و قرار گرفتن در محیط‌های مصبی و ساحلی دریای خزر هستند.