کانی شناسی، ژئوشیمی، میان بارهای سیال و منشأ کانه زایی آهن- مس- طلا همراه با توده های آذرین نفوذی احمدآباد، سمنان
نویسندگان
1 استاد، گروه ژئوشیمی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
2 کارشناسی ارشد، گروه ژئوشیمی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 استادیار، گروه ژئوشیمی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
doi
10.22067/econg.2021.70627.1025چکیده
محدودۀ کانه زایی احمدآباد در شمال شرق استان سمنان و در حد فاصل زونهای ساختاری البرز و ایران مرکزی واقع شده است. کانی سازی در کانسار به صورت اپیژنتیک در بخشهای کم عمق و سطحی کانسار با بافتهای پر کنندۀ فضای خالی، رگه- رگچه ای، توده ای و افشان در سنگهای میزبان نفوذی با ماهیت مونزونیت و مونزودیوریت و به مقدار کمتر گرانودیوریت و گرانیت و در واحدهای آتشفشانی آندزیت، تراکیآندزیت و داسیت رخ داده است. کانه زایی شامل انواع اکسیدی (هماتیت)، سولفیدی (پیریت و کالکوپیریت) و اکسی- هیدروکسیدی (گوتیت و لیمونیت) است و باریت، کلسیت و کوارتز باطله های اصلی در کانسار هستند. بر اساس بررسیهای ژئوشیمیایی روی کانسنگ آهن، نمونه ها به دو گروه کم عیار و عیار متوسط دسته بندی میشود. بر اساس مطالعات میکروترمومتری، دمای همگن شدن و شوری میانبارهای سیال در کوارتز به ترتیب برابر 194 تا 370 درجۀ سانتیگراد و 74/1 تا 07/13 درصد وزنی معادل نمک طعام و در کانی باریت 115 تا 256 درجۀ سانتیگراد و 62/3 تا 45/19 درصد وزنی معادل نمک طعام است. بر اساس این مطالعات، سردشدن و رقیق شدگی سطحی سیال مسئول کانهزا در اثر اختلاط با سیال جوی عامل اصلی کانی سازی در کانسار احمدآباد است. توده های نفوذی نیمه عمیق ضمن صعود به مناطق کم عمق پوستۀ زمین، درون سنگهای آتشفشانی در بخشهای گسلی و شکستگیها جای گرفته اند؛ و در نتیجۀ کاهش دما، فشار و افزایش فوگاسیتۀ اکسیژن، در بخشهای سطحی منجر به کانی سازی گرمابی در سنگهای میزبان آتشفشانی و نفوذی شده است. بر این اساس میتوان کانه زایی در کانسار احمدآباد را از نوع کانی سازی های گرمابی دانست.