واکاوی فتوای استثنای مادر از مجازات حد سرقت
نویسندگان
1 استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشیار گروه فقه و حقوق دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)
3 نویسنده ی مسئول
doi
چکیده
قانون مجازات اسلامی در ماد هی 278 مطابق نظر فقهای امامیه برای جرم سرقت حدی مجازات خاصی پیش بینی کرده است، امّا در بیان شرایط و خصوصیات جرم مذکور، مواردی چند از شمول این حکم استثناء شده اند؛ از جمله در صورتی که سارق، پدر یا جد پدری صاحب مال باشد (بند «ج» ماده ی 268). لیکن بر حسب عمومات و اطلاقات قانونی و مطابق نظر مشهور فقهای امامیه، مادر صاحب مال از عقوبت در نظر گرفته شده مستثنی نیست. از بین متقدّمین امامیه، ابوالصلاح حلبی با این نظر مخالفت نموده و استثنای مزبور را به مادر نیز تعمیم داده است. این سخن حلبی از سوی علامه حلی تأیید شده و دلیل آن اشتراک آنها در عنوان أبوین و وجوب تعظیم و بزرگداشت هردوی آنها بیان شده است. نوشتار حاضر با واکاوی و ارزیابی ادله ی طرفین در صدد اثبات این امر است که دیدگاه مقابل مشهور استحکام و قوّت بیشتری داشته و می توان مادر را نیز همانند پدر از استثناءشدگان حکم مزبور دانست.