کانی شناسی رگه های آنورتوزیتی و گابروهای دربرگیرنده در توده نفوذی کالکافی (شمال‌ شرق انارک، استان اصفهان، ایران مرکزی)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

2 دکتری، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

3 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

doi
10.22067/econg.2021.68737.1008
چکیده

منطقه کالکافی در حدود 65 کیلومتری شمال‌شرق شهر انارک (بخش­ شمال‌شرقی استان اصفهان) واقع‌شده است. در این منطقه توده نفوذی کالکافی با سن ائوسن بالایی، دگرگونه­ های پالئوزوئیک انارک، سنگ آهک ­های کرتاسه و سنگ ­های آتشفشانی ائوسن زیرین و میانی را قطع‌کرده است. این توده نفوذی طیف گسترده ­ای از سنگ ­ها از گابرو تا آلکالی فلدسپار گرانیت­ را شامل می­ شود که بیانگر رخداد تفریق ماگمایی بسیار گسترده است. آنورتوزیت ­ها به صورت رگه ­هایی در درون گابروها دیده می­ شوند که ضخامت این رگه‌ها متغیر بوده و تا حدود 15 سانتی‌متر هم می رسد. گابروها از پلاژیوکلازهای نوع آنورتیت (%94-84 An=) که برخی از آنها به بیتونیت، آندزین و الیگوکلاز تغییر یافته‌اند، کلینوپیروکسن از نوع دیوپسید (75/0=Mg#)، ارتوکلاز (Or0.88)، آپاتیت، مگنتیت و پرهنیت تشکیل‌شده است. آنورتوزیت ­ها نیز متشکل از کانی­ های پلاژیوکلاز از نوع آنورتیت (%95-89 An=؛ که گاهی این پلاژیوکلازها به بیتونیت و لابرادوریت تغییر یافته‌اند)، اسفن و زیرکن هستند. بافت ­های اصلی این سنگ­ ها گرانولار، اینترگرانولار و پوئی­کیلیتیک است. بررسی‌های صحرایی نشان می­ دهد که آنورتوزیت­ ها با گابروها همراه بوده و شکستگی­ های گابروها را پر کرده‌اند. بررسی ترکیب شیمیایی پلاژیوکلازهای درون گابروها و پلاژیوکلازهای موجود در آنورتوزیت­ ها بیانگر شباهت بسیار زیاد این کانی‌ها از نظر محتوای عناصر اصلی و کمیاب بوده و بیانگر ارتباط ژنتیکی این سنگ ­هاست. این ویژگی نشان می­ دهد که آنورتوزیت­ های منطقه کالکافی در حقیقت ادامه تبلور بخش غنی از پلاژیوکلاز ماگمای گابرویی اولیه است.