حذف مکان نما و مسیرنمای مقصد در زبان فارسی: رویکردی ریزنحو بنیان

نویسندگان

1 استاد گروه زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی

2 دانشجوی دکترای زبان‌شناسی دانشگاه علامه طباطبائی

doi
10.22084/rjhll.2017.13934.1724
چکیده

مقاله‌ی حاضر حذف مکان‌نما و مسیرنمای مقصد را بررسی می‌کند. دربرخی موارد مکان‌نما و مسیرنمای مقصد می‌تواند حذف شود حتی اگر با حروف اضافه‌ی گروه2 ترکیب نشود. در مورد حذف مکان‌نما و مسیرنمای مقصد بدون حضور حروف‌اضافه‌ی گروه2 و در حضور آن، فعل در واژگانی کردن گره-های محذوف دخیل است. مکان‌نمای"در"زمانی قابل حذف است که گروه‌حرف‌تعریف، اسم مکان متداول باشد و فعل جمله نیز ایستایی باشد. درزمان حضور مکان‌نما، گره‌ی مکان توسط تکواژ "در" که دارای مشخصه‌ی]+مکان[ است، واژگانی می‌شود؛ اما در غیاب مکان‌نما مشخصه‌ی]+مکان[ از طریق فعل ایستایی جذب گره‌ی مکان می‌شود و در واقع هسته‌ی فعل و مکان‌ توسط یک تکواژ واژگانی می‌شود. براساس رویکرد ریزنحو، هسته‌ی گروه مقصد، مکان، جزءمحوری و گروه‌حرف‌تعریف قابل حذف هستند ولی هسته‌ی گروه مبدأ ومحدود حذف نمی‌شوند. برطبق ریزنحو در زبان فارسی گره-های بالاتر از گروه مقصد قابل حذف نیستند و تنها گره‌ی مقصد و گره‌های پایین‌تر از آن‌را می‌توان حذف کرد.