بررسی زمین شناسی و زمین شیمی کانسار مس- طلای پورفیری- اپی ترمال چوران در زیر پهنه دهج- ساردوئیه از کمان ماگمایی ارومیه- دختر
نویسندگان
1 استاد، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
4 دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
5 دانشیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران
doi
10.22067/econg.2021.52017.87614چکیده
کانسار مس- طلای چوران در 70 کیلومتری شهرستان بردسیر و در بخش جنوبی کمربند ماگمایی ارومیه- دختر قرارگرفته است. کانه زایی در این منطقه مرتبط با توده های گرانودیوریت و کوارتز دیوریت با سن الیگو- میوسن است که در توالی آتشفشانی- رسوبی ائوسن نفوذ کردهاند. کانه زایی از عمق به سطح به ترتیب شامل کانه های مگنتیت، پیریت، کالکوپیریت، آرسنوپیریت، اسفالریت، گالن و تورمالین است. در قسمت های سطحی کانسار رگه های سیلیسی سولفیدی با ضخامت های متغیر (50 تا 150 سانتیمتر) دیده می شود. عمده دگرسانی ها در این کانسار از عمق به سطح، شامل دگرسانی های سدیک- کلسیک، پتاسیک، فیلیک (مربوط به یک سامانه پورفیری)، آرژیلیک، آلونیت (مربوط به یک سامانه اپیترمال) و در قسمتهای سطحی دگرسانی سیلیسیک است. بر اساس بررسیهای شیمی سیلیکات، پلاژیوکلازهای توده های گرانودیوریت و کوارتزدیوریت از نوع آندزین است. بر اساس نمودار Al / (Ca + Na + K) (apfu) در مقابلAn% ، کلیه پلاژیوکلازهای توده گرانودیوریتی کانسار چوران در محدوده نفوذیهای کانه دار و پلاژیوکلازهای کوارتزدیوریت در محدوده نفوذیهای نابارور به سمت بارور قرارگرفته است. میزان فلوئورIV(F), ، کلر IV (Cl) و نسبت فلوئور به کلرIV (F/Cl) در بیوتیتهای کوارتز دیوریت، به ترتیب 2/2تا0/4، 6/5- تا 5/5-، 8/7 تا 6/9 و در گرانودیوریت به ترتیب 0/2 تا 4/2، 8/5- تا 6/5- و (7/7 تا 1/8) است. با توجه به ویژگیهایی مانند تغییرات نوع کانه زایی، دگرسانی و مشاهدات صحرایی میتوان اظهار داشت، که کانسار مس- طلای چوران مثالی از یک سامانه انتقالی پورفیری به لیتوکپ اپیترمال سولفیداسیون بالاست.