بررسی زمین شناسی و زمین‌ شیمی کانسار مس- طلای پورفیری- اپی‌ ترمال چوران در زیر پهنه دهج- ساردوئیه از کمان ماگمایی ارومیه- دختر

نویسندگان

1 استاد، گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 استادیار، گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

4 دانشیار، گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

5 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

doi
10.22067/econg.2021.52017.87614
چکیده

کانسار مس- طلای چوران در 70 کیلومتری شهرستان بردسیر و در بخش جنوبی کمربند ماگمایی ارومیه- دختر قرار‌گرفته است. کانه زایی در این منطقه مرتبط با توده ­های گرانودیوریت و کوارتز دیوریت با سن الیگو- میوسن است که در توالی آتشفشانی- رسوبی ائوسن نفوذ کرده­اند. کانه ­زایی از عمق به سطح به ترتیب شامل کانه­ های مگنتیت، پیریت، کالکوپیریت، آرسنوپیریت، اسفالریت، گالن و تورمالین است. در قسمت­ های  سطحی کانسار رگه ­های سیلیسی سولفیدی با ضخامت ­های متغیر (50 تا 150 سانتی‌متر) دیده می شود. عمده دگرسانی ­ها در این کانسار از عمق به سطح، شامل دگرسانی ­های سدیک- کلسیک، پتاسیک، فیلیک (مربوط به یک سامانه پورفیری)، آرژیلیک، آلونیت (مربوط به یک سامانه اپی‌‌ترمال) و در قسمت‌های سطحی دگرسانی سیلیسیک است. بر اساس بررسی‌های شیمی سیلیکات، پلاژیوکلازهای توده­ های گرانودیوریت و کوارتزدیوریت از نوع آندزین است. بر اساس نمودار Al / (Ca + Na + K) (apfu)  در مقابلAn% ، کلیه پلاژیوکلازهای توده گرانودیوریتی کانسار چوران در محدوده نفوذی­های کانه­ دار و پلاژیوکلازهای کوارتزدیوریت در محدوده نفوذی­های نابارور به سمت بارور قرار‌گرفته است. میزان فلوئور‌IV(F), ، کلر IV (Cl) و نسبت فلوئور به کلرIV (F/Cl) در بیوتیت‌های کوارتز دیوریت، به ترتیب 2/2تا0/4، 6/5- تا 5/5-، 8/7 تا 6/9 و در گرانودیوریت به ترتیب 0/2 تا 4/2، 8/5- تا 6/5- و (7/7 تا 1/8) است. با توجه به ویژگی‌هایی مانند تغییرات نوع کانه­ زایی، دگرسانی و مشاهدات صحرایی می‌توان اظهار داشت، که کانسار مس- طلای چوران مثالی از یک سامانه انتقالی پورفیری به لیتوکپ اپی‌ترمال سولفیداسیون بالاست.