زمین‌ شیمی مجموعه ماگمایی شمال‌ غرب ساوه (استان مرکزی)

نویسندگان

1 گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

4 گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

5 گروه زمین‌ شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22067/econg.2021.68690.1006
چکیده

مجموعه ماگمایی شمال‌غرب ساوه، واقع در قسمت مرکزی کمربند ماگمایی ارومیه- دختر، شامل انبوهی از سنگ­ های آتشفشانی است که توسط گرانیتوئیدهای اواخر ائوسن- الیگوسن پیشین قطع شده ­اند. از نظر پترولوژیکی، گرانیتوئیدها دارای ترکیب گابرودیوریت- دیوریت، کوارتز مونزونیت،گرانودیوریت وگرانیت هستند؛ در حالی‌که سنگ­ های آتشفشانی به آندزیت بازالت، آندزیت و داسیت‌- تراکی‌داسیت طبقه ­بندی می شوند. بررسی‌های زمین‌شیمی سنگ کل در سنگ ­های نفوذی و آتشفشانی مورد بررسی نشان می­ دهد که این سنگ ­ها دارای تهی­ شدگی شدید از عناصرHFSE  ( Nb , Zr و Ti) با (La/Sm) N = 0.44–1.18 و 0.91-1.35 = (Dy/Yb)N و غنی ­شدگی در LREE و LILE هستند که بیانگر تشکیل در طول ماگماتیسم کمان نرمال و محیط قبل از برخورد است. ویژگی ­های زمین‌شیمیایی سنگ ­های آذرین مورد بررسی (نسبت کم Sr/Y (کمتر از 30)، ناهنجاری­ های منفی Eu (Eu/Eu* = 0.62–1.05)، تولید در یک منطقه فرورانش را نشان می­ دهد. ویژگی‌های این مجموعه ماگمایی با دیگر ماگماهای نوع عقیم کمربند ارومیه- دختر مطابقت دارد. یک مدل زمین‌شیمیایی، پترولوژیکی و زمین ­ساختی یکپارچه نشان می ­دهد که ماگماتیسم مجموعه آذرین شمال‌غرب ساوه احتمالاً با ذوب‌بخشی پوسته زیرین جوان (آمفیبولیت) ناشی از فرورانش لیتوسفر اقیانوسی نئوتتیس همراه است؛ در حالی‌که سنگ­ های آداکیتی مولد درکمربند ارومیه- دختر از ذوب‌بخشی پوسته زیرین ضخیم (گارنت-آمفیبولیت) تشکیل شده‌اند.