توالی گروه های حرف اضافه ای در زبان فارسی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد دانشگاه بوعلی سینا همدان

2 استاد زبان شناسی دانشگاه بوعلی سینا همدان

doi
10.22084/rjhll.2017.9351.1533
چکیده

گروه حرف اضافه‌ای مجموعه‌ای از کلمات است که از یک حرف اضافه و یک گروه اسمی تشکیل شده است. در این پژوهش به بررسی توالی گروه‌های حرف اضافه‌ای در زبان فارسی پرداخته و رابطه‌ی آن را با عوامل وزن دستوری، حالت+ مکان+ زمان، وابستگی واژگانی، تطابق واژگانی، پرهیز از ابهام و ساخت اطلاعی بررسی نموده‌ایم. بدین منظور پیکره‌ای نوشتاری بالغ بر 578 جمله حاوی دو گروه حرف اضافه‌ای گردآوری کرده‌ایم. وابستگی واژگانی و تطابق واژگانی از عوامل مهم در توالی گروه‌های حرف اضافه‌ای هستند. به لحاظ تأثیر طبقه‌ی معنایی، گرو‌ه های حرف اضافه‌ای در زبان فارسی مانند زبان‌های فعل‌آغاز از تعمیم حالت+ مکان+ زمان تبعیت می‌کنند. در ارتباط با عامل ساخت اطلاعی، گروه‌های حاوی اطلاع نو پیش از گروه‌های حاوی اطلاع مفروض قرار می‌گیرند. وزن دستوری و پرهیز از ابهام تأثیری در توالی گروه‌های حرف اضافه‌ای ندارند و تفاوت معناداری بین توالی‌های «کوتاه- بلند» و «بلند- کوتاه» وجود ندارد.