ژئوشیمی، کانه نگاری و توزیع عناصر خاکی کمیاب در گوسان های مرتبط با نهشته های سولفید توده ای آتشفشان زاد، مطالعه موردی: قلعه ریگی، جنوب غرب جیرفت، جنوب ایران

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی و مهندسی نفت، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران

2 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 گروه زمین شناسی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلامشهر، ایران

4 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

5 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

6 سازمان زمین شناسی و اکتشافات معدنی کشور، تهران، ایران

doi
10.22067/econg.v13i3.86658
چکیده

محدوده قلعه ریگی در استان کرمان و جنوب ­غرب جیرفت قرار‌گرفته است. کانه ­زایی در این محدوده به صورت چینه ­سان در یک توالی آتشفشانی- رسوبی به سن ژوراسیک میانی- کرتاسه آغازین دیده می­ شود. هوازدگی سطحی زون­ های کانه ­دار موجب شده بخش اعظم سولفیدهای اولیه به اکسید و هیدروکسیدهای آهن تبدیل‌شده و گوسان تشکیل‌شود. بر اساس بررسی‌های میکروسکوپی و الکترونی، کانی‌های هماتیت، گوتیت، کوارتز و گروه ژاروسیت (نظیر ناتروژاروسیت و ژاروسیت) شناسایی شدند. نتایج تجزیه شیمیایی، بیانگر حضور مقادیر متوسط طلا (6/1 گرم در تن)، نقره (20 گرم در تن)، آرسنیک (11/0 درصدوزنی)، آنتیموان (58 گرم در تن)، مس (29/0 درصد وزنی)، سرب (2210 گرم در تن) و روی (497 گرم در تن) در افق ­های مختلف گوسان است. جایگاه زمین­ شناختی، الگوی توزیع عناصر خاکی کمیاب و غنی ­شدگی هرچند اندک؛ ولی مثبت Eu و زون­ بندی عناصر کانه ­ساز، گوسان­ های مورد بررسی را در دسته گوسان­ های غنی از طلا، بالغ و بارور مرتبط با ذخایر سولفید توده ­ای آتشفشان­ زاد قرار می­ دهد.