نظم امنیتی آسیای مرکزی بعد از 2021: ملاحظات راهبردی جمهوری اسلامی ایران
نویسندگان
1 دانشیار گروه روابط بین الملل دانشگاه علامه طباطبائی
doi
چکیده
نظم امنیتی در آسیای مرکزی در طول یک دهه اخیر روند پایداری را در گذار به شرایط جدید طی کرده است. دو عامل تعیین کننده بعد از سال 2021 این روند را تسریع کردهاند. نخست، خروج نیروهای آمریکا از افغانستان که به سقوط دولت در این کشور و به قدرت رسیدن و تثبیت حضور طالبان منجر شد؛ و دوم، تهاجم نظامی روسیه به اوکراین که در سطح بینالمللی ضریب تنش بین قدرتهای بزرگ را افزایش داد و شرایطی که به جنگ سرد جدید تعبیر میشود را در محیط پیرامونی روسیه به وجود آورد. این شرایط باعث شد تا نظم امنیتی حاکم بر آسیای مرکزی در شرایط جدیدی شکل بگیرد. نظم امنیتی آسیای مرکزی در شرایط جدید چگونه بر منافع امنیتی جمهوری اسلامی ایران تأثیر خواهد گذاشت؟ فرضیهای که در پاسخ به این سؤال مطرح میشود بر این گزاره استوار است که این شرایط با تشدید رقابت میان قدرتهای بزرگ باعث کاهش ضریب امنیت در محیط پیرامونی ایران شده و از طریق تقویت جریان چندجانبهگرایی و تقویت رویکردهای موسع در نظم امنیتی جدید، باعث تقویت موقعیت امنیتی ایران میشود. در این مقاله از طریق روش پسکاوی با هدف کشف الگوهای نظاممند در دینامیسمهای امنیتی آسیای مرکزی تلاش شده تا فرضیه اثبات گردد. مکتب کپنهاگ در رویکرد قیاسی بهعنوان چارچوب مفهومی این پژوهش در نظر گرفته شده است.
