ژئوشیمی و جایگاه زمین ساختی سنگ های آتشفشانی جنوب شرق میمه، شمال غرب اصفهان

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه زمین شناسی دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22067/econg.v13i3.86474
چکیده

برون‌زدهای آتشفشانی جنوب‌شرق میمه، در لبه غربی کمان ماگمایی ارومیه دختر و 80 کیلومتری شمال‌غرب اصفهان قرار گرفته ­اند.  این سنگ‌ها با طیف ترکیبی بازیک تا حدواسط دارای درشت­ بلورهای پلاژیوکلاز، پیروکسن، الیوین، آمفیبول و بیوتیت و بافت­ های میکرولیتی پورفیری و حفره ­ای هستند. غنی­ شدگی عناصر LIL در مقایسه با HFSEs به ­ویژه Nb و  Tiهمراه با روند کاهشی شیب تغییرات عناصر کمیاب این سنگ ­ها، از ویژگی­ های شاخص ماگماتیسم مناطق فرورانشی است. بر اساس نمودارهای محیط زمین ­ساختی، نمونه ­ها در گستره حاشیه قاره پهنه ­های فرورانشی جای گرفته­ اند. داده­ های ژئوشیمیایی نشان می­ دهند که ماگمای اولیه از یک خاستگاه گوشته ­ا­ی با ماهیت گارنت ­لرزولیتی که قبلا ًتوسط سیالات ناشی از ورقه فرورو غنی‌شده، پدید آمده است. به نظر می‌رسد فرورانش مداوم حجم بالای پوسته سرد اقیانوسی به داخل گوشته حین هم‌گرایی‌ ورقه­ های ایران- عربستان، باعث برهم زدن ترازهای حرارتی گوشته‌شده و در نتیجه این آشفتگی، گوشته با فاز باقی‌مانده گارنت و نرخ ذوب‌بخشی پایین، ذوب‌شده و ماگمای آلکالن را به وجود آورده است. تفریق و آلایش پوسته­ ای ماگمای داغ بازیک حین صعود و جای‌گیری آن در پوسته، سنگ­ های حدواسط با ماهیت کالک‌آلکالن را پدید آورده است.