بررسی سنگ‌ شناسی و پتروژنز بازالت‌ های نئوژن گزبلند، شمال‌ غرب شهربابک

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه ولایت، ایرانشهر، ایران

doi
10.22067/econg.v13i3.88183
چکیده

منطقه گزبلند در شمال‌غرب شهرستان شهربابک، در غرب استان کرمان واقع است. بازالت‌ها با سن پلیو‌- پلیستوسن، در این منطقه گسترش نسبتاً محدودی دارند. بافت غالب این سنگ‌ها میکرولیتی پورفیری است که شامل کانی‌های اصلی الیوین، کلینوپیروکسن و پلاژیوکلاز و کانی‌های ثانویه کلسیت، کلریت، اکسیدهای آهن و کانی‌های کدر است. بر اساس داده‌های ژئوشیمیایی، بازالت‌های منطقه گزبلند ماهیت ساب‌آلکالن و کالک‌آلکالن دارند. غنی‌شدگی در LILE، LREE، Th و U نسبت به HFSE (Ta، Ti و Hf) و HREE، بیانگر وابستگی این سنگ‌ها به محیط فرورانش و حاشیه فعال قاره‌ای است. بر اساس نسبت‌های عنصری و نمودارهای مختلف، رخداد ذوب‌بخشی و تشکیل ماگمای سازنده بازالت‌های گزبلند، حدود 80 تا 100 کیلومتری، یعنی منطبق بر گوشته آستنوسفری و عمق پایداری لرزولیت‌ گارنت‌دار است. منبع گوشته‌ای این بازالت‌ها، توسط سیال آبدار مشتق‌شده از پوسته اقیانوسی فرورونده در فرایند فرورانش کمی غنی‌شده است. این ماگما در حین صعود، فرایند AFC را نیز تحمل کرده است.