بررسی مفعول‌نمایی افتراقی در زبان فارسی با تکیه بر تأثیرپذیری

نویسندگان

1 استادیار زبانشناسی همگانی، دانشگاه یاسوج

doi
10.22084/rjhll.2016.1726
چکیده

زبان‌ها با توجه به نشانه‌ای که برای مفعول به کار می‌برند با یکدیگر تفاوت‌های زیادی دارند. ممکن است در زبانی مفعول نشاندار نشود، اما در زبانی دیگر تمام مفعول‌ها نشانه‌ای خاص بگیرند. در برخی زبان‌ها برای برخی مفعول‌ها نشانه‌ای خاص وجود دارد، حال آنکه این امکان برای پاره‌ای مفعول‌ها وجود ندارد. تفاوت دیگر این است که ممکن است مفعول‌ها با نشانه متفاوتی ظاهر شوند. زبان‌شناسان تفاوت عمدة بین مفعول‌ها در زبان‌های مختلف را در قالب مفعول‌نمایی افتراقی بررسی کرده و عمدتاً ویژگی‌های مفعول از جمله جانداری و ارجاعی بودن آن را در این زمینه دخیل می‌دانند. بیشتر مطالعاتی که در زبان فارسی انجام شده نیز به ویژگی‌های مفعول به عنوان عامل اصلی در حضور این پدیده اشاره دارند. این مقاله تأثیرپذیری مفعول را به عنوان عامل زیربنایی در نشان‌داری متفاوت مفعول معرفی کرده و سایر ویژگی‌ها را در واقع مرتبط و هم‌بسته با مشخصة تأثیرپذیری در نظر می‌گیرد.