بررسی شواهد کانی‌ شناسی و ژئوشیمیایی برای ارزیابی پتانسیل اقتصادی باطله‌ های برجا در معدن روی و سرب انگوران

نویسندگان

1 گروه زمین‌‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 گروه زمین‌‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 معدن انگوران، زنجان، ایران

doi
10.22067/econg.v13i2.81335
چکیده

معدن روی-‌سرب انگوران در غرب استان زنجان و شمال­ غربی پهنه ماگمایی-‌دگرگونی سنندج-‌سیرجان قرار‌گرفته است. در این پژوهش از کانی پلی‌ مورف ورتزیت، به‌عنوان کانی معرف و ردیاب برای شناسایی مکان‌های مستعد غنی­ شده از عناصر فلزی کمیاب استفاده شد. بر اساس این پژوهش‌، تمرکز اقتصادی عناصر فلزی در معدن انگوران را می­توان به دو بخش سولفیدی دارای غنی­ شدگی از عناصر نقره، کادمیم و سلنیوم (بالاتر از عیار حد خود) و باطله‌های کربناته دارای غنی­ شدگی از عنصر آرسنیک تقسیم‌ کرد. تمرکز برخی از عناصر در فرو‌دیواره شیست این معدن (مانند آهن و به مقادیر کم‌ آرسنیک، کبالت، مس و آنتیموان) در ارتباط با کانی‌زایی سولفیدی در آنهاست. نتایج به‌دست آمده از تجزیه ژئوشیمیایی در این پژوهش نشان‌دهنده آن است که تمرکز بالای عناصر فلزی (نقره، کادمیم، سلنیوم، قلع، ایندیم، کبالت و غیره) در بخش سولفیدی معدن انگوران است که تأییدی در ارتباط با تشکیل کانی‌های اسفالریت و ورتزیت به‌ صورت همزیست در نتیجه غنی­ شدگی از عناصر فلزی کمیاب است. انباشت اصولی عناصر فلزی موجود در باطله‌ها و سایر بخش‌های معدنی بر اساس نوع و میزان غنی‌شدگی، نه تنها موجب به حداقل رساندن مخاطرات زیست‌محیطی می‌شود؛ بلکه می‌تواند قدمی برای استخراج و بهره‌برداری این عناصر به ‌صورت محصول جانبی باشد.