فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

فرسایش خاک یکی از مشکلات اساسی حوضه‌های آبخیز است. فرسایش‌پذیری خاک با عواملی چون، ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی خاک مرتبط است. حوضه آبخیز تالار از جمله حوضه‌های فعال تکتونیکی در استان مازندران است. هدف از مطالعه، تحلیل دقیق رابطه بین شتاب زمین و خصوصیات خاک است. جهت مقایسه اثر شتاب بر خاک محدوده‌های شتاب بالا  g(6/0- 5/0) و پایین g (4/0- 3/0) در زیرحوضه‌های 1 و 2 حوضه تالار تعیین شدند. سپس40 نمونه خاک از زیرحوضه‌های مختلف جمع‌آوری شده و آزمایش‌های بافت خاک، کربن آلی ‌و حدروانی انجام و با استفاده از تحلیل رگرسیون خطی به بررسی رابطه بین شتاب زمین و خصوصیات فیزیکی خاک پرداخته‌شد. نتایج نشان داد که بیشترین ضرایب همبستگی در شتاب بالا زیرحوضه 1و 2 برای متغیرهای ماسه 97/0-، 95/0- و سیلت 77/0، 81/0 بود. در شتاب پایین، زیرحوضه 1 ماسه 93/0-، سیلت 84/0، رس 78/0، کربن آلی72/0، حد روانی74/0 و زیرحوضه 2 ماسه 94/0- است. رابطه عامل شتاب با خصوصیات فیزیکی و شیمیایی خاک همیشه به­صورت خطی نبوده و بسیار وابسته به ویژگی‌های طبیعی حوضه آبخیز است. تحلیل متغیرها در محدوده‌های شتاب نشان داد که در مناطق شتاب بالا  g(6/0- 5/0)، عامل بیشینه شتاب تاثیر مستقیمی بر انتقال و جابه‌جایی ذرات خاک (ماسه و سیلت) دارد. این نتایج با ایجاد یک مبنای علمی در جهت برنامه‌ریزی برای کاهش فرسایش برای مدیران و تصمیم‌گیران محیط­زیست سودمند خواهد بود.