مفهوم‌سازی برنامه درسی سبز در نظام آموزش عالی ایران

نویسندگان

1 دانشیار، گروه نوآوری آموزشی و درسی، مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، تهران، ایران

doi
10.61838/irphe.29.2.3
چکیده

امروزه جهان در اثر فعالیت­ های غیراستاندارد بشر، با مخاطرات زیست­ محیطی مختلفی مواجه است و جوامع مختلف ناگزیر به پیدا کردن راهکارهایی برای مدیریت و مرتفع نمودن آن هستند. یکی از نهادهای اجتماعی قابل‌توجه در هر جامعه، دانشگاه ­ها هستند که عموماً در زمان وقوع بحران، وظایف ویژه ­ای را عهده ­دار می ­شوند. در خصوص مدیریت مخاطرات زیست­ محیطی، یکی از وظایف محوله به دانشگاه­ ها، اجرای ایده دانشگاه سبز است که غالباً به‌صورت سبز کردن محیط فیزیکی دانشگاه، در بخش­ های مختلف جهان به اجرا درآمده است؛ درحالی‌که آموزش سبز به‌طور عام و برنامه درسی سبز به‌طور ویژه می ­تواند اثرگذاری فعالیت دانشگاه‌ها را در این زمینه افزایش دهد. در این راستا، پژوهش حاضر باهدف مفهوم­ سازی برنامه درسی سبز در نظام آموزش عالی ایران انجام‌شده است. رویکرد مورد استفاده برای انجام این پژوهش، رویکرد کیفی بوده و جامعه آماری صاحب‌نظران برنامه درسی کشور بودند که در حوزه پایداری و مدیریت محیط‌زیست فعالیت داشته ­اند. علاوه بر انجام مصاحبه، مجموعه­ ای از مقالات و تحقیقات معتبر علمی مرتبط با اهداف تحقیق نیز به‌منظور غنای بیشتر و تکمیل داده ­ها مورداستفاده قرار گرفت. تجزیه‌وتحلیل داده­ ها از طریق تحلیل محتوای معنایی انجام شد. نتایج حاصل از تحلیل مصاحبه­ ها و اسناد مورد بررسی منتج به استخراج 47 کد مرتبط با مفهوم برنامه درسی سبز گردید. بر این اساس مفهوم برنامه درسی سبز در سه بعد شامل: مفاهیم معطوف به جامعه، مفاهیم معطوف به اکوسیستم یادگیری و مفاهیم معطوف به کلاس درس و فراگیران قابل دسته ­بندی است.