مدل‌ سازی زمین شناسی- اکتشافی کانسار مس نارباغی شمالی ساوه و تخمین ذخیره کانسار با استفاده از رویکردهای بلوک بندی، مدل شبکه دوبعدی و انباشتگی دوبعدی

نویسندگان

1 گروه مهندسی معدن، دانشکده‌ مهندسی علوم زمین، دانشگاه صنعتی اراک، اراک، ایران

doi
10.22067/econg.v13i2.85341
چکیده

به­ دلیل پیچیدگی ­های ذاتی زمین­ شناسی، محدودیت اطلاعات اکتشافی در دسترس، زمان­بر و مشکل بودن محاسبات مربوطه، مدل‌سازی داده ­های اکتشافی کانسارهای فلزی کم­عیار با استفاده از نرم­ افزارهای تخصصی قوی گریزناپذیر است. در این پژوهش‌، مدل‌سازی ریاضی سه­ بعدی زمین ­شناسی، عیارسنجی و ذخیره کانسار مس نارباغی شمالی ساوه با استفاده از اطلاعات چاه ­نگار و عیارسنجی تعداد 23 حلقه گمانه اکتشافی با مجموع متراژ حفاری 2425 متر با استفاده از قابلیت ­های نرم ­افزار RockWorks‏ صورت‌گرفت. برای این منظور، واریوگرافی و تجزیه و تحلیل ساختار فضایی کانسار با استفاده از نرم ­افزار SGeMS انجام‌شد که بر اساس آن کانسار ناهمسان‌گرد بوده و شعاع ­های بیضوی تجسس (شعاع تأثیر در جهت‌های مختلف) برابر با 50، 130 و 433 متر به‌دست آمد. مدل‌سازی داده­ های عیارسنجی و تخمین ذخیره کانسار با استفاده از روش ­های مختلف موجود در نرم­ افزار همانند بلوک­بندی از طریق منوی I-Data، تخمین ذخیره به­ روش مدل شبکه دوبعدی و انباشتگی دوبعدی برای شش رده عیار حد 1000،1500،2000،2500،3000 و 3500  گرم در تن نشان می ­دهد که در برخی موارد، نتایج روش­ های مختلف با یکدیگر بسیار متفاوت است. به‌طورکلی، برای تخمین ذخیره منطقه مورد بررسی، دقت روش بلوک­ بندی از طریق منوی I-Data و روش انباشتگی دوبعدی از دیگر روش­ های موجود در نرم ­افزار بیشتر است. در مجموع، با متوسط‌ گیری از میزان ذخیره و عیار متوسط محاسبه‌شده توسط روش ­های تخمین ذخیره مورد استفاده، ذخیره کلی کانسار به­ ازای عیار حد 1/0 درصد (1000 گرم در تن) حدود 500000 تن با عیار متوسط 8/0 درصد برآورد شد. نتایج این پژوهش به ­ویژه نحوه انتخاب مؤلفه‌های گوناگون در بخش ­های مختلف نرم ­افزار، برای مدل‌سازی دیگر کانسارهای فلزی مشابه با کانسار مورد بررسی در کمان ماگمایی ارومیه- دختر، قابل‌تعمیم است.