فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانسار باریت-‌روی-‌سرب-‌مس ونکان (سوکان) با سنگ میزبان توف، توف ­شیلی، گدازه آندزیتی و تراکی ­آندزیت به سن ائوسن در شمالی‌ترین بخش از کمربند ماگمایی شمال ایران مرکزی در شمال‌شرق سمنان واقع‌شده است. توالی میزبان از پایین به بالا شامل سه واحد سنگی است: 1) واحد غنی از سنگ‌های رسوبی شامل کنگلومرا، سنگ آهک و ماسه‌سنگ، 2) واحد غنی از گدازه حاوی سنگ ­هایی با ترکیب حدواسط تا اسیدی، آندزیت و تراکی­ آندزیت به همراه میان‌لایه­ هایی از شیل و 3) واحد غنی از توف شامل توف‌های داسیتی، توف ریولیتی و توف­ شیلی. منطقه معدنی ونکان در ناودیسی با روند محوری شمال‌شرقی-جنوب‌غربی قرار دارد. کانه ­زایی در کانسار ونکان به‌صورت سه افق کانه زایی دیده می­ شود. افق اول و اصلی کانه ­زایی که در یال شمال­ غربی ناودیس قرار دارد، شامل کانسار ونکان 1 بوده که از پایین به بالا از پنج رخساره کانه ­دار تشکیل شده است: 1) رخساره رگه-‌رگچه ­ای، 2) کانسنگ سولفید توده ­ای، 3) کانسنگ باریت لایه­ ای، 4) کانسنگ لایه ­ای- نواری سولفیدی و 5) رخساره نواری رسوبی-‌برون‌دمی. کانسار ونکان 2 واقع در یال جنوب­ شرقی دارای رخساره ­های 1) رگه-‌رگچه­ ای و برشی و 2) نواری رسوبی-‌برون‌دمی است. بافت ماده معدنی اغلب شامل رگه-‌رگچه­ ای، توده­ ای، برشی،  نواری-‌لامینه و دانه ­پراکنده است. کانی‌های اولیه و اصلی در ماده معدنی به ترتیب شامل باریت، اسفالریت، گالن، پیریت، کالکوپیریت و مارکاسیت و کانی‌های ثانویه مالاکیت، کریزوکولا، گوتیت، لیمونیت، اسمیت­زونیت و سروزیت هستند. دگرسانی عمده در کانسار ونکان در سنگ دیواره کمرپایین از نوع کلریتی و سریسیتی و به مقدار کمتر اپیدوتی، آرژیلیکی و سیلیسی است. طبق پژوهش‌های انجام‌شده، به‌نظر می­ رسد کانسارهای باریت-‌فلزات ­پایه ونکان بر اساس مقایسه با انواع مختلف کانسارهای سولفید توده ­ای آتشفشان‌زاد، بیشترین شباهت را با کانسارهای نوع کوروکو نشان می­ دهند.