کانسار حلب، جنوب باختر زنجان: کانه زایی روی-سرب (نقره) سولفید توده ای آتشفشان زاد در ناحیه فلززایی تکاب-تخت‌سلیمان- انگوران

نویسندگان

1 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

3 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

doi
10.22067/econg.v13i1.76448
چکیده

کانسار روی- سرب (نقره) حلب در فاصله 125 کیلومتری جنوب­ باختر زنجان قرار‌گرفته و بخشی از ناحیه کانه ­دار تکاب- تخت­ سلیمان- انگوران است. توالی سنگی در محدوده این کانسار متشکل از تناوب شیست­ های پلیتی، مافیک و فلسیک ­همراه با میان‌لایه‌هایی از مرمر و کوارتزیت مربوط به پرکامبرین (معادل سازند کهر) است که در حد رخساره شیست سبز تا آمفیبولیت دگرگون شده ­اند. کانه ­زایی در کانسار حلب با درازای 300 متر و پهنای 3 تا 5 متر به­ صورت چینه­سان و هم ­روند با برگ‌ وارگی درون واحدهای شیست فلسیک (کوارتز شیست) رخ‌داده است. بر اساس بررسی‌های میکروسکوپی، کانه‌های فلزی در کانسار حلب شامل کانی­ های درون­ زاد اسفالریت، گالن، پیریت و کالکوپیریت، کانی­ های مرحله برون­ زاد (اسمیت­زونیت، سروزیت، کالکوسیت، کوولیت و گوتیت) و کانی­ های باطله شامل کوارتز، کلسیت، کلریت و اپیدوت هستند. مهم ­ترین بافت ­های کانسنگ شامل لامینه­ ای، دانه ­پراکنده، توده ­ای، بِرشی، جانشینی و رگه-رگچه ­ای است. دگرسانی ­ها شامل کلریتی‌شدن و سیلیسی‌شدن است. دگرسانی سریسیتی در خارج از افق کانه ­دار توسعه‌یافته و دگرسانی ­های کلریتی و سیلیسی را در‌بر‌گرفته است. مقایسه الگوی عناصر نادر خاکی در کوارتز شیست­ میزبان و نمونه ­های کانه ­دار بیانگر غنی­ شدگی این عناصر (REE = 1046.8∑) در نمونه ­های کانه ­دار است. این امر را می ­توان به شرایط احیایی محیط تشکیل کانه ­زایی مرتبط دانست. با توجه به ویژگی­ های زمین­ شناسی و کانه ­زایی، کانسار حلب را می ­توان معادل­ دگرگون و دگرشکل ­شده بخش‌های لایه ­ای و افشان کانسارهای سولفید توده ای آتشفشان ­زاد نوع بتورست در‌نظر‌گرفت.