تناوب مکانی در زبان فارسی: رویکردی ساختمند

نویسندگان

1 استادیار زبان شناسی دانشگاه حضرت معصومه(س) قم

doi
10.22084/rjhll.2016.1521
چکیده

در این مقاله ابتدا به بررسی ویژگی‌های نحوی و معنایی تناوب مکانی در فارسی خواهیم پرداخت. سپس با بررسی و تحلیل تناوب مکانی در چارچوب دستور ساختمند و رویکرد کاربرد- بنیاد نشان خواهیم داد در چارچوب این رویکرد و با توجه بیشتر به معنای فعلی و نقش ساخت‌ها می­ توان تحلیل مناسب­تری از تناوب مکانی و فعل‌های تناوبی در فارسی ارائه کرد. تناوب مکانی بر اساس این رویکرد حاصل کانونی شدن بخشی از صحنه توصیفی توسط فعل می ­باشد. گونه انتقالی- مفعول با چارچوب معنایی تغییرمکان و گونه مکان- مفعول با چارچوب معنایی پوشاندن/ پرکردن مرتبط است. هر یک از چارچوب‌های معنایی با ساخت نحوی متفاوتی مرتبط است که این ارتباط به شکل یک ساخت فعلی یا طبقه فعلی نشان داده می ­شود. از آنجا که ساخت‌ها کل عبارات زبانی را تأیید می ­کنند؛ نقش موضوع‌های معنایی در تناوبی بودن فعل‌ها بر اساس رویکرد کاربرد- بنیاد تبیین می ­شود.