فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی و پایش اثرات آلاینده‌ها در محیط زیست نیازمند تعیین یک نشانگر مناسب است. در این پژوهش کارایی بیان ژن CYP1 و شاخص‌های آنتی‌اکسیدانی به عنوان نشانگر زیستی آلاینده‌های نفتی در ماهی زروک (Scatophagus argus) در سه ایستگاه (اسکله صلح‌آباد، جفره و بندرگاه) در شهر بوشهر و نمونه‌های شاهد بررسی شد. بیان ژن CYP1A در کبد در تمامی مناطق اختلاف معنی‌داری با نمونه‌های شاهد داشت. بیشترین میزان بیان ژن CYP1 در ایستگاه صلح‌آباد اندازه‌گیری شد. بیان ژن CYP1A در آبشش ماهی‌های زروک نسبت به نمونه‌های شاهد افزایش معنی‌داری را نشان داد. بیشترین و کمترین میزان بیان ژن CYP1A در آبشش به ترتیب در نمونه‌های صلح آباد و بندرگاه مشاهده شد. میزان آنزیم‌های سوپراکسید دیسموتاز و کاتالاز بافت کبد در ایستگاه‌های جفره و صلح­آباد از نمونه­های گروه شاهد و بندرگاه به طور معنی­داری کمتر بود (05/0P<). اما میزان پراکسیداسیون چربی و گلوتاتیون اس- ترانسفراز با میزان هیدروکربن‌های نفتی همبستگی مستقیمی داشت (05/0P<؛ 96/0R=). با توجه به ارتباط بین بیان ژن CYP1A و شاخص‌های آنتی‌اکسیدانی با میزان آلایندگی می‌توان بیان ژن CYP1A و شاخص‌های آنتی‌اکسیدانی را به عنوان نشانگر زیستی مناسبی برای آلاینده‌های PAH در این گونه استفاده کرد.