بررسی پیکره بنیاد فرایندهای واجی تضعیف و تقویت در ادوار تاریخی زبان فارسی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان شناسی همگانی دانشگاه بوعلی سینا

2 کارشناس ارشد زبان شناسی دانشگاه بوعلی سینا

doi
10.22084/rjhll.2016.1528
چکیده

فرایند تضعیف آوایی نوعی کاهش انرژی به هنگام تولید آواهاست که اغلب در مورد همخوان­ ها و در محیط میان­ واکه­ ای یا پس‌واکه‌ای و یا در محیط پایان هجا و پایان واژه صورت می­ گیرد. اما، فرایند تقویت صورت معکوس این فرایند بوده و با افزایش انرژی و فشار هوا به هنگام تولید آواها همراه بوده و در آغاز هجا یا ابتدای واژه رخ می‌دهد. هدف این پژوهش بررسی و تحلیل میزان کاربرد فرایند‌های یادشده در زبان فارسی می­ باشد. این پژوهش به شیوه­ ی استنادی و با بهره­ گیری از پیکره­ای شامل 1459 بیت از آثار منظوم شاهنامه‌ی فردوسی، سی قصیده‌ی ناصرخسرو و بوستان سعدی و نیز نمونه­ هایی از واژه‌های متداول در دوره‌های میانه و معاصر صورت گرفته است. نتایج نشان دادند که الف) از قرن چهارم تا امروز، بسامد تقویت آوایی برخلاف تضعیف آوایی چندان چشمگیر نیست؛ ب) در دوره‌های میانه و معاصر، رخداد فرایند تضعیف و تقویت آوایی از بسامد فراوانی برخوردار است.