سنگ شناسی، ژئوشیمی و جایگاه زمین ساختی توده های آداکیتی منطقه تیغناب و ارتباط آنها با کانه زایی اسکارن آهن (جنوب خاور سربیشه-خاور ایران)

نویسندگان

1 گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

2 گروه مهندسی معدن، دانشگاه صنعتی بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22067/econg.v12i4.81783
چکیده

منطقه مورد بررسی در بخش خاوری زون جوش‌خورده سیستان و در نقشه زمین ­شناسی 1:100000 ماهیرود قرار‌گرفته است. توده‌های نیمه‌عمیق با ترکیب کلی کوارتزدیوریتی، به درون سنگ آهک و ماسه‌سنگ­ های پالئوسن-ائوسن نفوذ کرده و اسکارن و کانی­ سازی آهن (مگنتیت) را تشکیل داده است. بافت­ های عمده در کوارتزدیوریت پورفیری شامل پورفیری با زمینه ریزدانه و پوئی‌کلیتیک هستند. پلاژیوکلاز، هورنبلند و کوارتز سازنده­ های اصلی این سنگ ­ها هستند. نمودارهای مختلف ژئوشیمیایی نشان‌دهنده انطباق سنگ­ های آذرین تیغناب با نفوذی­ های مرتبط با اسکارن­ های آهن است. ویژگی‌های ژئوشیمیایی مانند میزان میانگین SiO2 (‌64/48 درصد)، Al2O3 (16/68 درصد)، Sr (ppm 470)، Y (ppm9/8)، Sr/Y (58/55)، Yb (ppm89/0) و آنومالی منفی ضعیف Eu، نشان‌دهنده ماهیت آداکیتی و از نوع پرسیلیس برای این سنگ­ ها‌ست. میزان Mg# (48/55 تا 1/68)، Sr/Y (میانگین 58/55)، Th/La (میانگین 32/0)، La/YbN (میانگین 2/4) و Th (میانگین ppm 8/1) نشان­ دهنده ذوب پوسته اقیانوسی فرورونده با ترکیب گارنت ­آمفیبولیتی برای تشکیل ماگمای آداکیتی است.