تحلیل ارتباط نئوتکتونیک و لرزه خیزی در زون بخاردن-قوچان
نویسندگان
1 گروه زمین شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
2 گروه زمین شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
3 گروه زمین شناسی، واحد شاهرود، دانشگاه آزاد اسلامی، شاهرود، ایران
doi
10.22067/econg.v12i4.81952چکیده
زون گسلی بخاردن-قوچان در قسمت مرکزی کمربند چینخورده-رورانده کپه داغ در شمالشرق ایران، در مجاورت مرز ایران و ترکمنستان قرار دارد. با آرایه ای از گسلهای فعال امتدادلغز راستگرد با روند شمالغرب-جنوبشرق بوده که پایانه انتهایی آنها خمیدگی پیداکرده و به گسلهای کور متصل شده اند. تغییر سازوکار گسلها از امتدادلغز به معکوس همراه راندگی باعث افزایش استرس، کوتاه شدگی و گسلش راندگی در خمیدگی انتهایی شده اند. ارتباط ساختاری این گسلها از طریق پهنه انتقالی راندگی مشکان که موتور محرکه اصلی گسلهای این زون است، بهطور مداوم تحتتأثیر تنشهای نئوتکتونیکی ناشی از همگرایی صفحه عربی نسبت به اوراسیا از زمان آخرین فاز کوه زایی آلپی تاکنون بوده اند. بیشتر زمین لرزه های تاریخی و دستگاهی در اطراف سامانه های گسلی زون بخاردن-قوچان توزیع شده اند. نتایج بررسی لرزهخیزی این زون با استفاده از خرد زمین لرزه ها و محاسبه مقادیر مؤلفههای b لرزه خیزی، بعد فرکتالی و تهیه نقشه توزیع محلی تنش میتواند اطلاعاتی ارزشمند از توزیع تنش در پوسته زمین، سازوکار گسلها و تغییرات سامانه های گسلی در طول زمان و مکان احتمالی وقوع زلزله های آینده در اختیار قرار دهد. در نواحی فعال نئوتکتونیکی مقدار تغییرات b-value کمتر از 6/0 است و بعد فرکتالی بین مقادیر صفر تا 2 تغییر می کند.