میان‌ بارهای سیال، کانی شناسی و شیمی‌ کانی ها در کانسار پورفیری-اپی ترمال ساری‌ گونی، استان کردستان

نویسندگان

1 گروه ژئوشیمی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 گروه ژئوشیمی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 گروه ژئوشیمی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22067/econg.v12i4.83516
چکیده

کانسار طلای اپی­ترمال ساری­ گونی (داشکسن) در شمال­ خاور شهرستان قروه و میزبان سنگ­ های آتشفشانی میوسن میانی قرار دارد. این کانسار بین کمان ماگمایی ارومیه-دختر و پهنه دگرگونی سنندج-سیرجان واقع‌شده است. کانی­ سازی به­ صورت رگه­ ای و برشی و به ترتیب شامل پنج مرحله: 1) رگه-رگچه­ های کوارتز-سولفید-مگنتیت، 2) رگه­ های برشی کوارتز-تورمالین، 3 و 4) رگه­ های اپی­ترمال کوارتز-پیریت-استیبنیت-سولفید آرسنیک و 5) رگه­ های کوارتز-کلسیت-پیریت-گالن-اسفالریت-تتراهدریت است. شیمی تورمالین­ ها نشان می­ دهد که این کانی­ ها دارای منشأ گرمابی بوده و از نوع دراویت هستند. مرحله اول کانه­ زایی در بازه دمایی 320 تا 380 درجه سانتی­ گراد و شوری 35 تا 45 درصد وزنی معادل نمک طعام تشکیل‌ شده است. رگه­ های کوارتز-تورمالین برشی در یک بازه دمایی 203 تا 398 درجه سانتی­ گراد و شوری 43/31 تا 01/45 درصد وزنی معادل نمک طعام تشکیل شده­اند. رگه­ های مرحله سوم و پنجم به ­ترتیب در یک بازه دمایی 200 تا 339 و 165 تا 230 درجه سانتی­ گراد و شوری 70/1 تا 74/11 و 1 تا 20/7 درصد وزنی معادل نمک طعام تشکیل شده ­اند. نتایج شیمی­ کانی­ های سولفیدی نشان می­ دهد که در اثر کاهش دما و فشار طی اختلاط با سیالات جوی و رقیق ­شدگی، تغییرات شیمی سیال به­ طور سریع رخ‌داده و هم‌زمان با جانشینی­ های آرسنیک-آنتیموان در کانی­ های سولفید آرسنیک (رالگار و اورپیمنت)-استیبنیت، جانشینی طلا با آهن در پیریت نیز رخ‌داده و طلا در این رگه­ ها به­ صورت محلول جامد و انکلوزیون­ های ریز در  سوتی پیریت (پیریت دوده­ ای) تشکیل‌شده است.