مدل‌سازیِ نوای گفتارِ کانونی در فارسی: رویکردی تولیدی ـ نقش‌گرا

نویسندگان

1 استاد دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 استاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

4 دانشیار دانشگاه صنعتی شریف

doi
چکیده

مقالة حاضر تلاشی است در جهت مدل‌سازیِ نوای گفتارِ کانونیِ فارسی که با اتخاذ رویکردی تولیدی ـ نقش‌گرا یعنی رمزگذاری موازی و تقریبِ هدف (PENTA) انجام شده است. داده‌های مورد استفاده برای مدل‌سازی شامل 150 پاره‌گفتار است که در شرایط مختلف کانونی و غیرکانونی تولید شده‌اند. در راستای رسیدن به این هدف، از بازسازی‌کنندة PENTAtrainer2 تحتِ نرم‌افزار پِرَت (Praat) استفاده شده است. این بازسازی‌کننده در قالبِ رویکرد PENTA، اهدافِ زیروبمیِ مقوله‌ای را بهینه می‌کند که هر یک از این اهداف با نقش‌های ارتباطی خاصی مرتبط هستند. ارزیابی عینی از مقایسة منحنی بسامدپایة بازسازی‌شده با منحنی بسامدپایة طبیعی حاکی از آن است که منحنی بازسازی‌شده با خطای جذرِ میانگینِ مربعات 94/1 و میزان ضریب همبستگی 84/0، به منحنی طبیعی شباهت بسیار دارد. همچنین ارزیابی ذهنی از جایگاه کانون و همچنین قضاوت آزمودنی‌ها از میزان طبیعی‌بودن صداهای بازسازی‌شده، نشان‌دهندة شباهت بسیار زیاد هر دو منحنیِ طبیعی و بازسازی‌شده است.