همپایگی عطفی در زبان فارسی
نویسندگان
1 دانشیار گروه زبان شناسی، دانشگاه بوعلی سینا
2 دانشآموختۀ کارشناسیارشد زبانشناسی، دانشگاه بوعلیسینا
doi
چکیده
هدف این مقاله بررسی امکانات دستوری زبان فارسی برای بیان همپایگی عطفی است. در این زبان، علاوه بر استفاده از همجواری پایهها، از همپایهسازها در ایجاد ساختهای همپایه استفاده میشود. در انتخاب همپایهسازهای عطفی عوامل کاربردشناسی، معنایی و نیز مقولۀ پایهها نقش دارند. هنگامی که نوع ارتباط دو پایه از رهگذر مراجعه به بافت و کاربرد معین میشود، معمولاً همپایهساز مورد استفاده قرار نمیگیرد. همپایهسازهای خاصی ناظر بر معانی توالی و یا همزمانی پایهها هستند و بعضی دیگر معنای افزایشی یا تأکیدی دارند. معنای تأکیدی را بیشتر در میان همپایهسازهای گسسته/دوگانه میتوان مشاهده کرد. بعضی از همپایهسازها مثل =o، «و»، «هم»...«هم»، «نه»... «نه» با پایههایی با هر مقولۀ دستوری بهکار میروند. ولی اکثر همپایهسازهای دیگر نسبت به مقولۀ پایهها حساس هستند. به لحاظ بسامد نوع، بیشترین همپایهسازها (24 مورد) تنها با بند بهکار میروند، و همپایهسازهای مخصوص گروههای اسمی/ گروههای حرف اضافهای(هر کدام دو مورد) و گروههای صفتی
