فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رودخانه‌های جلگه ساحلی در شرق جاسک ازجمله سدیج، به‌واسطه رژیم سیلابی، هرساله علاوه بر طغیان فصلی، به علت تغییرات مورفولوژی کانال، خسارات زیادی را بر مناطق مسکونی و کشاورزی وارد می‌آورند. ازاین‌رو باهدف ارزیابی تأثیر این سیلاب‌ها بر مورفولوژی رودخانه سدیج، پارامترهای میزان فعالیت کانال (Ca) و تغییرات کناره‌های رودخانه در 5 سیلاب شاخص در حدفاصل سال‌های 1387 تا 1998 مورد ارزیابی قرار گرفت. به‌منظور استخراج کناره رودخانه‌ها در ساحل چپ و راست تصاویر ماهواره‌ای لندست TM و OLI استفاده گردید. بر اساس مناطق حساس به فرسایش، رودخانه سدیج با توجه به الگو، به 4 بازه تقسیم‌بندی شد و نرخ تغییرات با استفاده از افزونه DSAS در نرم‌افزار ArcGIS 10.5 موردبررسی قرار گرفت. علاوه بر آن با تعیین خط مرکزی رودخانه در نرم‌افزار ArcGIS pro، شاخص فعالیت بستر رودخانه (Ca) برای تعیین تغییرات فرم و بستر رودخانه در طول دوره موردمطالعه محاسبه گردید. همچنین، به‌منظور ارزیابی نقش بافت رسوبات در تغییرات کناره‌ها، پس از نمونه‌برداری میدانی و کارهای آزمایشگاهی، بافت و دانه‌بندی رسوبات تعیین گردید. نتایج این پژوهش نشان داد، واکنش کناره‌ها به سیلاب‌ها با دبی مختلف متفاوت بوده است، ولی روند غالب کل رودخانه در طول دوره زمانی موردمطالعه فرسایش بوده و بیشترین تغییرات در ساحل راست رودخانه رخ‌داده است. در بازه B به علت بریدگی مئاندر رودخانه‌ای و تغییر مسیر آن توسط جریان سیلاب 1398، حداکثر جابجایی کانال و بیشترین میزان فعالیت را داشته است. درنهایت اینکه، در ایجاد تغییرات مسیر رودخانه در بازه‌های مختلف، بیشتر از جنس رسوبات و کم بودن شیب زمین، حجم و دبی سیلاب‌های مختلف در منطقه تأثیر بسزایی داشته است