جنگ روسیه _ اوکراین و آینده نظم بین‌المللی

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد علوم سیاسی، دانشگاه پیام نور قزوین، قزوین- ایران

2 دانشیار و عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه یاسوج، یاسوج- ایران

doi
چکیده

جنگ در اوکراین، اگرچه به لحاظ ژئوپلیتیک، جنگ شمال-شمال و اروپا-محور به شمار می­آید، اما در عمل درگیری «قدرت جهانی» است که حول محور فروپاشی پیش­بینی شده هژمونی جهانی ایالات­ متحده متمرکز شده و آشکارا صلح آمریکایی را به چالش می­کشد. در چنین شرایطی نگرش، رفتار و عملکرد بازیگران درگیر در جنگ، پیامدهای مهمی می­تواند برای آینده سیاست جهانی درپی داشته باشد. از این­ رو نوشتار پیش­ رو می­ کوشد ضمن بررسی و تحلیل جنگ روسیه و اوکراین بر پایه روش آینده ­پژوهی و تکنیک سناریوپردازی به این پرسش اصلی پاسخ دهد که سناریوهای پیش­روی جنگ روسیه و اوکراین چه خواهد بود؟ و این جنگ چه تبعات و پیامدهایی می­ تواند برای آینده نظم بین­ الملل درپی داشته باشد؟ با بهره­ گیری از این روش، نگارندگان مقاله براین باورند که چهار سناریو در سه دسته بندی می­ توان مطرح نمود: الف)سناریوی مطلوب از منظر روسیه؛ ائتلاف سیاسی- نظامی روسیه و چین؛ مهار آمریکا و ناتو و تغییر قواعد بازی بین­المللی؛ ب) سناریوی محتمل؛ الف) توافق صلح (با بازیگری کشورهایی چون، چین، ترکیه، اسرائیل، فرانسه) و تغییر نظم ساختار نظام بین ­الملل، ب) تداوم جنگ و استمرار تنش در نظم بین­المللی؛ ج) سناریوی ممکن؛ وقوع جنگ هسته ­ای. یافته ­های پژوهش نشان می­ دهد که جنگ اوکراین به عنوان نقطه عطف/محرک بر نظم بین­ الملل تأثیرگذار بوده و پساجنگ اوکراین، نظام بین­ الملل وارد عصر جدیدی خواهد شد. تأثیر این جنگ در سطح بین­ الملل، قطبی­ شدن بیش از پیش امنیت بین ­الملل و ژئوپلیتیک ­تر شدن سیاست بین­ الملل خواهد بود. این جنگ همچنین، سبب تقویت موقعیت رهبری ایالات متحده در سطح جهان، به هزینه شرکای اروپایی شده است.