کانه‌ زایی اپی‌ ترمال فلزات پایه (نقره) نوع سولفیداسیون حدواسط در کانسار گویجه‌ ییلاق، جنوب باختر زنجان

نویسندگان

1 دانشگاه زنجان

2 دانشگاه زنجان

3 دانشگاه ارومیه

4 دانشگاه زنجان

5 دانشگاه زنجان

doi
10.22067/econg.v11i4.71615
چکیده

کانسار سرب-‌روی (نقره) گویجه‌ییلاق در فاصله 120 کیلومتری جنوب­ خاور زنجان واقع‌شده است و بخشی از کمان ماگمایی ارومیه-‌دختر محسوب می‌شود. در این کانسار، کانه‌زایی سرب-‌روی (نقره) به ­صورت رگه­ های سیلیسی-‌سولفیدی‌ در میزبان گدازه‌های آندزیت‌بازالتی و آندزیتی الیگومیوسن رخ‌داده است. بر اساس بررسی‌های میکروسکوپی، کانه‌های فلزی در کانسار گویجه‌ییلاق شامل کانی­ های درون­ زاد گالن، اسفالریت و کالکوپیریت، کانی­های مرحله برون­ زاد (کوولیت، سروزیت و گوتیت) و کانی­ های باطله کوارتز و کلسیت است. مهم ­ترین بافت­ های کانسنگ شامل رگه-‌رگچه ­ای، بِرشی، دانه­‌پراکنده، پُرکننده فضای خالی، بازماندی و جانشینی است. سه مرحله کانه­ زایی در کانسار گویجه‌ییلاق قابل‌تشخیص است. این مراحل با ته‌نشست کوارتز و سولفیدها (گالن، اسفالریت و کالکوپیریت) در رگه‌ها و سیمان گرمابی برش‌ها (مرحله اول) آغاز‌ شده و با تشکیل رگچه‌های منفرد و یا دسته‌رگچه‌های نیمه‌موازی تا متقاطع تأخیری کلسیت (مرحله دوم) و کانی­ های برون­ زاد کوولیت، سروزیت و گوتیت با بافت جانشینی و پرکننده فضاهای خالی (مرحله سوم) ادامه‌یافته است. دگرسانی گرمابی به بخش­ های سیلیسی و کربناتی پهنه­ های کانه ­دار محدود می­ شود. دگرسانی پروپلیتیک (سریسیت، اپیدوت، کلسیت و کلریت) در خارج از بخش­ های کانه­ دار رخ‌داده است. شباهت الگوهای بهنجارشده عناصر کمیاب خاکی در رگه‌های کانه‌دار و سنگ‌های میزبان آندزیت‌بازالتی و آندزیتی سالم و دگرسان ­شده بیانگر ارتباط زایشی کانه‌زایی و توالی آتشفشانی منطقه است؛ به‌طوری‌که دگرسانی واحد‌های آتشفشانی و شسته‌شدن عناصر از آنها در تشکیل کانی‌سازی منطقه مؤثر بوده است. ویژگی­ های کانسار گویجه‌ییلاق با کانسارهای اپی­ترمال فلزات پایه (نقره) نوع سولفیداسیون حدواسط قابل‌مقایسه است.