رهیافت دانش‌ محور در اکتشاف ذخایر روی و سرب با سنگ میزبان کربناته، مطالعه موردی: قلمرو معدنی شمال ایرانکوه، اصفهان، ایران

نویسندگان

1 دانشگاه فردوسی مشهد

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.22067/econg.v11i4.79111
چکیده

برای معرفی الگوی اکتشافی بر اساس روش دانش‌محور در مقیاس قلمرو معدنی، ژئومتری، کانی‌شناسی، جایگاه ساختمانی، سنگ میزبان، ساختار داده‌های ژئوشیمیایی و دامنه تغییرات شارژپذیری از بررسی‌های ژئوفیزیکی در پنج ذخیره شناخته‌شده روی و سرب سولفیدی در یال شمالی ایرانکوه شامل گوشفیل، زون 1 گوشفیل، مدفون، تپه‌سرخ و زون 5 رومرمر مورد تحلیل و بررسی قرار‌‌گرفته ‌است. رژیم تشکیل روی و سرب در طی دو یا چند دوره مختلف نهشته‌شدن ذخایر روی و سرب به‌‌همراه یکدیگر و یا سرب به‌صورت جداگانه را موجب‌شده ‌است که در این میان رژیم سرب از حجم و توسعه کمتری برخوردار بوده ‌است. مقدار پیریت متأثر از دمای تشکیل، از 2 تا 20 درصد در ذخایر مختلف تغییر می‌کند که به‌همراه ژئومتری و عمق وجود ذخیره بر دامنه تغییرات داده شارژپذیری به‌طور آشکاری تأثیر می‌گذارد. گستره وسیعی از منطقه تحت‌تأثیر حجم زیادی از محلول هیدروترمال قرار‌گرفته ‌است که در نتیجه عملکرد این محلول‌ها، دولومیتی‌شدن به‌صورت انتخابی در واحد چینه‌ای زیرین به نسبت سایر واحدهای چینه‌ای توسعه عمقی بیشتری نشان می‌دهد. با وصف این آثار کانی‌سازی سطحی در تمام افق‌های دولومیتی در سطح گسترده‌ای مشاهده می‌شوند که به دو دسته فرعی و اصلی تقسیم می‌شوند. در نتیجه تعدد زون‌های کانی‌سازی در هاله ژئوشیمیایی ثانویه، عناصر انشعاب‌یافته از کانه‌های اصلی سولفیدی و عناصر نشأت‌گرفته از سنگ میزبان، ناهنجاری‌های کاذب و واقعی گسترده و متعددی را به نمایش می‌گذارند. افزایش همگام عناصر اصلی شامل روی و سرب به‌همراه عناصر ردیاب نظیر نقره، کادمیوم، آنتیموان، آرسنیک، مس و عناصر نشأت‌گرفته از سنگ میزبان شامل منیزیوم، آهن و کلسیم به‌عنوان ناهنجاری مستعد معرفی می‌شود. در مقابل در مناطق ناهنجاری بی‌اهمیت، افزایش عناصر اصلی و ردیاب با کاهش نسبی عناصر کلسیم، منیزیوم و آهن روبرو‌ست.