فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محدوده مورد بررسی در شمال‌غرب استان لرستان و بخشی از نوار افیولیتی بروجرد-‌کرمانشاه در زون زاگرس رورانده به سن ژوراسیک بالایی-‌کرتاسه زیرین واقع‌شده است. نهشته‌های منگنز در منطقه نورآباد دلفان به‌صورت عدسی‌های نامنظم و کوچک و میان‌‌‌لایه ­ای با چرت‌‌های رادیولاریتی تشکیل‌شده که با توالی‌‌های آهکی متوسط تا ضخیم‌لایه، دسته‌های رادیولاریتی، مادستون و لایه‌هایی از شیل و آهک‌‌های پلاژیک پوشیده‌شده است. کانه‌زایی منگنز اغلب به‌صورت سین­ ژنتیک (همزاد) همراه با رگه‌های ژاسپروئیدی و سیلیسی‌شده مشاهده شده است و در مرحله بعدی به‌صورت اپی­ ژنتیک (استوک­‌ورک و رگه و رگچه) همراه با واحدهای کربناته و کانسنگ سین‌ژنتیک، در واحدهای چرت رادیولاریتی رخ‌داده است. بررسی‌های ژئوشیمی نشان‌داد که نسبت عناصر Mn/Fe در کانسار از 65/4 تا 59/38 گرم در تن (با میانگین 29/8 گرم در تن) و نسبت Al/Ti از 35/0 تا 5/2 گرم در تن (با میانگین 24/7 گرم در تن) متغیر است. نسبت Co/Zn، مقادیر پایین  Cu(با مقدار میانگین 122 گرم در تن) و Ni (با مقدار متوسط میانگین 112 گرم در تن) و همچنین غنی‌شدگی عناصر تقریباً متحرک مثل Sr, As Zn, Ba, Fe, Mn, Si بیانگر شباهت کانی­ سازی با کانسارهای هیدروترمال-‌هیدروژنی زیردریایی در بستر حوضه اقیانوسی است. بررسی‌های کانی­ شناسی (میکروسکوپی، پراش ­سنجی پرتو ایکس و الکترون مایکروپروب) نشان می‌دهد که پیرولوزیت مهم‌ترین کانی منگنز منطقه را تشکیل‌داده که این کانی با محتوای بالای تیتان، مشابه با ذخایر منگنز موجود در توالی افیولیتی است. با توجه به شواهد موجود نهشته­ شدن کانسار منگنز در منطقه نورآباد دلفان را می‌توان در اثر جانشینی‌‌های اولیه منگنز در سنگ‌ میزبان تحت‌‌تأثیر فرایندهای هیدروترمال-‌هیدروژنی اولیه و کانی­ سازی ثانویه ناشی از تحرکات زمین‌ساختی گسل‌های عمده در منطقه دانست.