کانه زایی، کانی شناسی، ساخت و بافت و ژنز کانسار سرب و روی اورتاسو، شمال غرب زنجان
نویسندگان
1 دانشگاه زنجان
2 دانشگاه زنجان
3 دانشگاه زنجان
4 دانشگاه زنجان
5 دانشگاه زنجان
doi
10.22067/econg.v11i3.68921چکیده
کانسار سرب و روی اورتاسو، در شمالغرب زنجان و در پهنه ایران مرکزی قرارگرفته است. در این منطقه سازندهای کهر، شمشک، قرمز زیرین، قم و قرمز بالایی گسترش دارند. سازند قرمز بالایی که میزبان کانهزایی در این منطقه بهشمار میرود، شامل تناوبی از مارن، سیلتسنگ، ماسهسنگهای قرمز و خاکستری رنگ و کنگلومراست. کانهزایی چینهسان سرب و روی درون ماسهسنگهای لیتآرنایتی (اغلب چرتآرنایت) خاکستری رنگ دارای مواد آلی، رخداده است. در کانسار اورتاسو دو افق کانهزایی قابلشناسایی است که هریک از آنها از دو پهنه سرخ اکسیدان و شستهشده و یک زیرپهنه کانهزایی تشکیلشده است. کانههای اصلی تشکیلدهنده کانهزایی شامل گالن، اسفالریت، پیریت و کالکوپیریت هستند که کانیهای ثانویه از جمله اکسیدهای آهن، کالکوسیت، کوولیت و سروزیت طی فرایندهای برونزاد و هوازدگی جانشین آنها شدهاند. بافتهای غالب در این کانسار شامل بافتهای شبه لامینهای، دانهپراکنده، پیریت فرامبوئیدال و سیمان بینبلوری هستند. بررسیهای زمینشیمیایی انجامشده بر روی نمونههای ماسهسنگی، نشاندهنده آن است که ماسهسنگهای این منطقه در محیطهای حاشیه فعال قارهای تهنشست کردهاند. این ماسهسنگها از سنگهای ماگمایی با ترکیب فلسیک منشأ گرفته و در محیطی دارای شرایط آب و هوایی خشک تهنشست کردهاند. بررسیهای انجامشده از جمله سنگشناسی، چینهشناسی، کانیشناسی، ساخت و بافت و عوامل کنترلکننده کانهزایی (وجود آثار و بقایای گیاهی، وجود گنبدهای نمکی، نفوذپذیری مناسب سنگ میزبان، گسلها و شکستگیها)، بیانگر آن است که کانسار اورتاسو شباهت زیادی با بخش دیستال کانسارهای مس رسوبی نوع Redbed دارد.
