بررسی ارتباط بین ویژگی های بافتی و کانی شناسی سنگ های آذرین متبلور با کمینه سازی بافتی به کمک آنالیز تصویری
نویسندگان
1 دانشگاه فردوسی مشهد
2 دانشگاه ارومیه
3 دانشگاه فردوسی مشهد
4 دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22067/econg.v11i3.70491چکیده
مشخصات پتروگرافیکی همچون بافت، کانیشناسی و ریزساختار، اثری بنیادی بر ویژگیهای فیزیکی و کیفی مصالح دارد. بسیاری از معیارهای طبقهبندی بنیادی یا انتخاب کیفی مصالح برای کاربردهای صنعتی بر مبنای ویژگیهای بافتی-کانیشناسی و شیمیایی تعیین میشوند. آگاهی از اهمیت و درک ارتباط متقابل انواع مؤلفههای بافتی، کانیشناسی و شیمیبلورها میتواند در پیشگویی رفتارهای کمی و کیفی مصالح مؤثر واقعشود. در این پژوهش، پتروگرافیکی بافتی ۱۵ نوع سنگ آذرین متبلور با تنوع گسترده بافتی-کانیشناسی بهروش آنالیز تصویری مقاطع میکروسکوپی کمینهسازی و بانک دادهای مشتمل بر مشخصات بافتی-کانیشناسی حدود ۱۸000 کانی ایجادشد. همزمان نقشه توزیع کانیشناسی تهیه و در کنار پتروگرافی توصیفی برای تحلیل روابط بافتی-کانیشناسی بهکار گرفتهشد. میانگین حسابی مؤلفههای طبقهبندی شده اندازهسنجی، شکلسنجی و ارتباط بیندانهای در سطوح مختلف دانهای و فازی (کانیشناسی) تعیین و ارتباط بین مؤلفههای بافتی با کانیشناسی و شیمیبلورها و نیز ارتباط بینابینی بین انواع مؤلفههای بافتی با تحلیلهای رگرسیونی خطی مورد ارزیابی قرارگرفت. نتایج پژوهش نشانداد اندازه (در اقسام مختلف طول، مساحت و محیط) مهمترین مؤلفه بافتی سنگهای متبلور است که با ویژگیهای بافتی و ماهیتی (کانیشناسی و شیمی) بلورها در ارتباط است. بهعلاوه بررسی توزیع آماری ویژگیهای بافتی بلورها نشانداد بهدلیل توزیع نامتقارن و غیرنرمال توزیع اندازه بلورها، برآورد اندازه متوسط بهروش میانگین حسابی اغلب با خطای غیرقابلاجتناب تمایل بهریزدانه همراه است؛ درحالیکه ویژگیهای بافتی و کیفی سنگها با فراوانی محتوای حجمی دانهدرشت و دانهمتوسط کنترل میشود. برای تعدیل این خطا، قطر میانگین مساحت-موزون مستخرج از منحنیهای توزیع تجمعی برای تعیین میانگین اندازه دانه (بلورها) مصالح متبلور بهویژه با تنوع گسترده در اندازه دانه پیشنهاد شد.
