رتبه‌بندی راهبردهای مدیریت مصرف آب در شبکه‌های توزیع آب شهری با استفاده از روش تصمیم‌گیری چندشاخصه تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (FAHP): مطالعه موردی، شهر تهران

نویسندگان

1 پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران

5 دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده های فنی دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22060/ceej.2015.379
چکیده

با توجه به کاهش محسوس منابع آب تجدیدپذیر و محدودیت‌های موجود در توسعه منابع آب جدید، در اکثر نقاط دنیا تمرکز رویکردهای مدیریتی به میزان قابل توجهی از مدیریت عرضه به مدیریت تقاضا تغییر نموده است. مجموعه‌ای از راهبردها که با هدف کاهش مصرف آب و برقراری یک تعادل منطقی و پایدار بین عرضه و تقاضای آب طراحی و اجرا می‌شوند، راهبردهای مدیریت مصرف آب نامیده می‌شوند. در این مقاله، با استفاده از روش‌های تصمیم‌گیری چندشاخصه، الگویی برای انتخاب مناسب‌ترین راهبرد مدیریت مصرف آب در شبکه‌های توزیع آب شهری ارائه شده است. همچنین به منظور آزمودن کارآیی الگوی فوق، در قالب یک مطالعه موردی برای شهر تهران و با استفاده از روش تحلیل سلسله مراتبی فازی (FAHP) و بهره‌گیری از نظرات کارشناسان و متخصصین صنعت آب و فاضلاب، راهبردهای مختلف مدیریت مصرف آب رتبه‌بندی شده‌اند. راهبردهای انتخاب شده در این تحقیق عبارتند از فرهنگ سازی در بین مصرف‌کنندگان (اجرای برنامه‌های آموزشی و تبلیغاتی)، کاهش آب بدون درآمد، افزایش آب بها و استفاده از ابزارآلات کاهنده مصرف. در این تحقیق از معیارهایی همچون هزینه، زمان، رضایت مشترکین، میزان آب به حساب نیامده و تاثیر اجرای طرح در کاهش مصرف آب، برای وزن‌دهی و تعیین امتیاز راهبردها استفاده شده است. به منظور بررسی تاثیر عدم‌قطعیت‌های موجود در مدل بر پاسخ نهایی، بر روی اوزان نظرات تصمیم‌گیرندگان و شکل اعداد فازی مورد استفاده، تحلیل حساسیت صورت گرفته است. در نهایت راهبرد کاهش آب بدون درآمد به عنوان مناسب‌ترین راهبرد از دیدگاه تصمیم‌گیرندگان شناخته شد. نتایج تحقیق حاضر نشان می‌دهد در شرایط عدم دسترسی به داده‌های کمّی کافی و بالا بودن عدم قطعیت‌های فازی، روش ارائه شده می‌تواند به عنوان یک ابزار تصمیم‌گیری کارآ مورد استفاده مدیران آب شهری قرار گیرد.