بافت های اسکلتی، میکرواسپینیفکس و هاریسیت در سیل ها و گدازه های کماته ایتی پالئوزوئیک بالایی مشهد- ویرانی، شمال خاوری ایران
نویسندگان
1 دانشگاه صنعتی شاهرود
2 دانشگاه فردوسی مشهد
3 دانشگاه صنعتی شاهرود
4 دانشگاه صنعتی شاهرود
doi
10.22067/econg.v11i2.66386چکیده
بافتهای اسکلتی، میکرواسپینیفکس و هاریسیت بهعنوان نخستین شواهد بارز از وجود گدازهها و سیلهای کمعمق کماتهایتی در همتافت مشهد- ویرانی گزارش شدهاند. این همتافت که تاکنون بهعنوان توالی افیولیتی منظور شده است، از نظر سنگشناسی شامل سیلهای ورلیتی- گابرویی و پیروکسنیتی، سیلها و دایکهای آمفیبول گابرویی و روانههای تفریقیافته کماتهایت بازالتی با بافتهای میکرواسپینیفکس است که در تناوب با لایههای رسوبی دگرگونشده پالئوزوئیک بالایی قرار دارند. برای نخستینبار، بافتهای ناتعادلی اسپینیفکس و هاریسیت در این سیلهای کمعمق ورلیتی- گابرویی و سنگهای خروجی یافت و گزارش شدهاند. نرخ سردشدگی و گرادیان حرارتی در سنگهای خروجی و اَبَرسیرشدگی، گاززدایی و اختلاط ماگمایی در سنگهای نفوذی کمعمق از مهمترین عوامل ایجاد بافتهای ناتعادلی بودهاند. بررسیهای دما- فشارسنجی بر روی آمفیبول گابروهای این همتافت بیانگر فشار میانگین 4/2 کیلوبار و دمای میانگین 1222 درجه سانتیگراد برای تبلور آنهاست که با شواهد صحرایی، سنگنگاری و شرایط تبلور اینگونه از ماگماها کاملاً سازگار است.